{"id":100451,"date":"2017-03-14T23:35:56","date_gmt":"2017-03-14T22:35:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bigorski.org.mk\/?page_id=100451"},"modified":"2022-08-27T21:38:36","modified_gmt":"2022-08-27T20:38:36","slug":"abatet-e-vjeter-bigorski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/abati\/abatet-e-vjeter-bigorski\/","title":{"rendered":"Abat\u00ebt e vjet\u00ebr Bigorski"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-89611 size-full aligncenter\" src=\"http:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/249487_488767441177162_761876537_n.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"494\" srcset=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/249487_488767441177162_761876537_n.jpg 960w, https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/249487_488767441177162_761876537_n-768x395.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb abat\u00ebt n\u00eb historin\u00eb e manastirit t\u00eb Bigorskit jan\u00eb populli yn\u00eb, maqedonas, kryesisht nga rajoni i Mijakut, t\u00eb cil\u00ebt me angazhimin e tyre t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrt p\u00ebr ruajtjen e entitetit komb\u00ebtar, kontribuan n\u00eb krijimin e nj\u00eb bastioni kulturor dhe arsimor n\u00eb manastir, e cila do t\u00eb rrezatoj\u00eb q\u00eb nga themelimi i saj deri m\u00eb sot. Kjo bot\u00eb e jon\u00eb shpirt\u00ebrore ka luftuar fort n\u00eb dit\u00ebt m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb saj, plot\u00ebsisht e dor\u00ebzuar n\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr ruajtjen dhe transmetimin e vlerave materiale, shpirt\u00ebrore dhe kulturore-arsimore t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs son\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, por t\u00eb pasur. Me zellin e tyre shpirt\u00ebror, ata frym\u00ebzuan nd\u00ebrtimtar\u00ebt tan\u00eb, piktor\u00ebt (ikona dhe afreske), poet\u00ebt, muzikant\u00ebt dhe rilindasit tan\u00eb, p\u00ebr t\u00eb krijuar vepra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr tradit\u00ebn ton\u00eb kulturore-historike dhe shpirt\u00ebrore, t\u00eb cilat mahnisin me ve\u00e7antin\u00eb dhe p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb e tyre deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n<p>M\u00ebsuesit shpirt\u00ebror\u00eb (t\u00eb fes\u00eb) nga manastiri i Bigorskit nuk ishin vet\u00ebm njer\u00ebz t\u00eb zakont\u00eb dhe t\u00eb thjesht\u00eb, paqeb\u00ebr\u00ebs dhe edukator\u00eb popullor\u00eb, por u treguan edhe luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shpirt\u00ebror\u00eb, p\u00ebrkrah\u00ebs t\u00eb entitetit komb\u00ebtar, roje mbi vet\u00ebdijen komb\u00ebtare. Ata q\u00ebndruan deri n\u00eb fund duke u mbrojtur dhe duke rezistuar kund\u00ebr moris\u00eb s\u00eb propagand\u00ebs nacionale-fetare, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb ruanin frym\u00ebn kishtare-sllave t\u00eb Kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Ohrit. Nj\u00eb propagand\u00eb e till\u00eb e dhunshme me eg\u00ebrsin\u00eb e saj, viktimat e shumta, terrorin, luftimet dhe dhun\u00ebn, duket se e ka thyer t\u00ebr\u00ebsisht fillin e tregimeve p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e k\u00ebtyre et\u00ebrve shpirt\u00ebror\u00eb. Pothuajse t\u00eb gjitha d\u00ebshmit\u00eb e shkruara p\u00ebr ngjarjet dhe ndodhit\u00eb historikisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme lidhur me manastirin dhe njer\u00ebzit e tij, dhe p\u00ebrmes tyre edhe me maqedonasit e zakonsh\u00ebm, thjesht u zhduk\u00ebn n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb t\u00eb trazuara. Ndryshime t\u00eb tilla shkat\u00ebrruese, edhe pse ndoshta n\u00eb nj\u00eb drit\u00eb m\u00eb pak t\u00eb dukshme p\u00ebr manastirin dhe monastizmin, ndodh\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs komuniste, kur maqedonasi i zakonsh\u00ebm ishte nga jasht\u00eb i lir\u00eb, por nga brenda i rob\u00ebruar, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb vjet\u00ebr shpirt\u00ebror\u00eb.<\/p>\n<p>Abati i par\u00eb i njohur n\u00eb historin\u00eb e fundit t\u00eb Bigorskit \u00ebsht\u00eb abati Hilarion, i cili ishte abat nga viti 1743 deri n\u00eb vitin 1781. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb manastiri u shkat\u00ebrrua plot\u00ebsisht nga osman\u00ebt dhe u braktis. Ai ngriti qeli t\u00eb reja, restauroi kish\u00ebn e vog\u00ebl e t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb kishte gjetur dhe fortifikoi pron\u00ebn e manastirit. Ai u pasua nga Trifili, jeta e t\u00eb cilit mbeti plot\u00ebsisht e fshehur n\u00ebn perden e koh\u00ebs dhe gjasht\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb Haxhi Tarasij u zgjodh abat. Emri i tij mbetet p\u00ebrgjithmon\u00eb i gdhendur n\u00eb pllakat e mermerit t\u00eb foltores dhe narteksit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr, t\u00eb cilat sot ruhen n\u00eb hajatin, n\u00eb pjes\u00ebn e jashtme t\u00eb murit verior t\u00eb tempullit. Abati tjet\u00ebr, Mitrophan, b\u00ebri di\u00e7ka vendimtare p\u00ebr kish\u00ebn. N\u00eb koh\u00ebn e tij u nd\u00ebrtua nj\u00eb tempull i madh monumental, i cili z\u00ebvend\u00ebsoi kish\u00ebn e vjet\u00ebr. Abati u kujdes edhe p\u00ebr pikturimin me afreske t\u00eb kupol\u00ebs, si dhe restauroi tok\u00ebn e manastirit, i cili ndodhej n\u00eb fshatin Raj\u00e7ic\u00eb.<\/p>\n<figure id=\"attachment_89360\" aria-describedby=\"caption-attachment-89360\" style=\"width: 401px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Arsenij.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-89360\" src=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Arsenij.jpg\" alt=\"\" width=\"401\" height=\"503\" srcset=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Arsenij.jpg 817w, https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Arsenij-768x963.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-89360\" class=\"wp-caption-text\">Abati Arsenij<\/figcaption><\/figure>\n<p>Vitet n\u00eb vijim jan\u00eb vitet m\u00eb t\u00eb frytshme p\u00ebr manastirin, kur ai lul\u00ebzoi me gjith\u00eb bukurin\u00eb e tij. Kjo \u00ebsht\u00eb periudha kur Arsenij u b\u00eb abat &#8211; m\u00eb me ndikim n\u00eb mesin e abateve, nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb merituara dhe padyshim ky\u00e7e, q\u00eb kontribuoi n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin material dhe shpirt\u00ebror t\u00eb manastirit nga viti 1807 deri n\u00eb 1839. Pastaj tempulli u dekorua me nj\u00eb ikonostas t\u00eb bukur prej druri, u restauruan konaqet e vjetra dhe dhomat e ngr\u00ebnies s\u00eb burrave u pikturuan plot\u00ebsisht me afresk. Me ndihm\u00ebn e tij mir\u00ebmbahej edhe toka (prona) e manastirit Bigorski n\u00eb fsh. Raj\u00e7ic\u00eb.<\/p>\n<p>Me dashurin\u00eb dhe kujdesin e k\u00ebtij abati, konaqet e vjetra u restauruan nga themelet dhe n\u00eb oborrin e manastirit u nd\u00ebrtua tempulli i Sh\u00ebn Georgij Fitimtarit. Mihaili dhe djali i tij Daniilli jan\u00eb meritor\u00eb p\u00ebr lyerjen e kupol\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb kish\u00eb, t\u00eb cilat u angazhuan nga pasardh\u00ebsi i Arsenijt, abatit t\u00eb ri Joakimit. Ai p\u00ebrfundoi me sukses pun\u00ebt q\u00eb paraardh\u00ebsi i tij nuk arriti t&#8217;i kryente. N\u00eb vitin 1848, abati Joakim thirri Di\u00e7o piktorin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar afresket n\u00eb manastir.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1870, pas nj\u00eb periudhe t\u00eb gjat\u00eb pa abat t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm, me manastirin filloi t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb abati Mihaill. Ai u kujdes p\u00ebr ta nxjerr\u00eb manastirin nga kriza ekonomike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ishte zhytur, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb shlyente borxhet e manastirit, duke mbledhur ndihma nga besimtar\u00ebt tan\u00eb n\u00eb vendet fqinje. Abati Mihaill \u00ebsht\u00eb meritor p\u00ebr piktur\u00ebn afreske n\u00eb fasad\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb kish\u00ebs, sepse n\u00eb vitin 1871 thirri bashkatdhetarin e tij, piktorin Vasilij Ginoski p\u00ebr t\u00eb pikturuar k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb kish\u00ebs. N\u00eb koh\u00ebn e abatit murgu Neofit nga Vev\u00e7ani e rinovoi dhe e zhvendosi \u00e7ezm\u00ebn n\u00eb manastirin Bigorski, si dhe \u00e7ezm\u00ebn n\u00eb tok\u00ebn (pron\u00ebn) e manastirit, t\u00eb cilin e vendosi jasht\u00eb oborrit t\u00eb manastirit.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-sm-6\">\n<figure id=\"attachment_89366\" aria-describedby=\"caption-attachment-89366\" style=\"width: 390px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Joakim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-89366\" src=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Joakim.jpg\" alt=\"\" width=\"390\" height=\"488\"><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-89366\" class=\"wp-caption-text\">Abati Joakim<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<div class=\"col-sm-6\">\n<figure id=\"attachment_89364\" aria-describedby=\"caption-attachment-89364\" style=\"width: 390px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Anatolij.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-89364\" src=\"https:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Anatolij.jpg\" alt=\"\" width=\"390\" height=\"488\"><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-89364\" class=\"wp-caption-text\">Arkimandriti Anatolij, berber i manastirit Bigorski dhe m\u00eb von\u00eb Abat i manastirit Zograf n\u00eb Mali i Shenjt\u00eb<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Pasardh\u00ebsi i Mihaillit, peshkopi Nikodimi, i cili erdhi si abat n\u00eb vitin 1907 nuk la shum\u00eb gjurm\u00eb q\u00eb kur u b\u00eb abat, nd\u00ebrsa abat Parthenij dihet se ka qen\u00eb abat dy her\u00eb: nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vitin 1912 dhe m\u00eb von\u00eb, nga viti 1916 deri m\u00eb 1918. Kishte kryer nj\u00eb shkoll\u00eb n\u00eb manastirin Bigorski dhe kishte vazhduar n\u00eb nj\u00eb seminar teologjik n\u00eb Kostandinopol. M\u00eb pas p\u00ebr 10 vjet sh\u00ebrbeu si dhjak i peshkopit Kozma t\u00eb Dibr\u00ebs dhe gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Ballkanike u b\u00eb abat i manastirit. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb e turbullt n\u00eb historin\u00eb kishtare maqedonase, nj\u00eb periudh\u00eb p\u00ebrplasjesh midis Ezarkatit dhe kish\u00ebs serbe, viktim\u00eb e s\u00eb cil\u00ebs ishte abati Parthenij. Ai u vra si martir n\u00eb vitin 1918.<\/p>\n<figure id=\"attachment_89370\" aria-describedby=\"caption-attachment-89370\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Spiridon.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-89370 size-full\" src=\"http:\/\/bigorski.org.mk\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Spiridon.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"501\"><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-89370\" class=\"wp-caption-text\">Abati Spiridon<\/figcaption><\/figure>\n<p>Abati Spiridon ishte abati i fundit i manastirit. Ai u shugurua n\u00eb Mali i Shenjt\u00eb dhe p\u00ebr bashk\u00ebv\u00eblla u pranua n\u00eb manastir n\u00eb vitin 1901. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit ai u b\u00eb hieromonk dhe pak m\u00eb von\u00eb u em\u00ebrua abat. Vdiq n\u00eb vitin 1948, duke l\u00ebn\u00eb pas portretin e tij, vep\u00ebr t\u00eb Gjorgi Zografskit, e cila q\u00ebndronte n\u00eb murin e dhom\u00ebs s\u00eb mysafir\u00ebve dhe tani \u00ebsht\u00eb transferuar n\u00eb nj\u00eb muze n\u00eb Shkup, nd\u00ebrsa lapidari i tij me mbishkrimin e ruajtur \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb an\u00ebn jugore t\u00eb kish\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebta pleq t\u00eb frym\u00ebzuar hyjnor, si abat\u00eb t\u00eb familjes Bigorski, mboll\u00ebn n\u00eb manastir gjith\u00eb dashurin\u00eb e tyre t\u00eb zjarrt\u00eb p\u00ebr Zotin nd\u00ebrsa madh\u00ebshtia e shpirtit t\u00eb tyre lut\u00ebs-krijues e ngriti drejt qiellit t\u00ebr\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e manastirit. Por rrjedha e bekuar e gjakut t\u00eb manastirit u shua n\u00eb koh\u00ebt e trazuara t\u00eb komunizmit, kur p\u00ebr 40 vjet maqedonasi i varf\u00ebruar shpirt\u00ebrisht endej n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e ,,t\u00eb jetuarit&#8221; modern pa Zot. Dhe k\u00ebshtu, pas disa dekadash martirizimi n\u00eb kryq, manastiri p\u00ebrs\u00ebri u ringjall me v\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb e re, e cila si nj\u00eb drit\u00eb hyjnore shk\u00eblqeu mbi njer\u00ebzit, p\u00ebr t\u00eb ndri\u00e7uar rrug\u00ebn e tyre drejt sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Atit ton\u00eb Qiellor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb gjith\u00eb abat\u00ebt n\u00eb historin\u00eb e manastirit t\u00eb Bigorskit jan\u00eb populli yn\u00eb, maqedonas, kryesisht nga rajoni i Mijakut, t\u00eb cil\u00ebt me angazhimin e tyre t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrt p\u00ebr ruajtjen e entitetit komb\u00ebtar, kontribuan n\u00eb krijimin e nj\u00eb bastioni kulturor dhe arsimor n\u00eb manastir, e cila do t\u00eb rrezatoj\u00eb q\u00eb nga themelimi i saj<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":100331,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-bigorski.php","meta":{"_acf_changed":false,"wprm-recipe-roundup-name":"","wprm-recipe-roundup-description":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-100451","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100451\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bigorski.org.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}