Nga data 22 deri m\u00eb 26 qershor, Shkupi ishte nikoqir i Konferenc\u00ebs s\u00eb Kat\u00ebrt Bot\u00ebrore p\u00ebr Dialog dhe Bashk\u00ebpunim Fetar, e cila k\u00ebt\u00eb vit iu kushtua nj\u00eb teme tejet aktuale dhe komplekse: \u201cFeja si arm\u00eb e luft\u00ebs: n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, t\u00eb tashmen dhe t\u00eb ardhmen\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Hapja solemne e Konferenc\u00ebs u mbajt m\u00eb 22 qershor n\u00eb Muzeun e Luft\u00ebs Maqedonase n\u00eb Shkup, ku mbajt\u00ebn fjalime Kryepeshkopi i Ohrit dhe Maqedonis\u00eb dhe i Justiniana Prim\u00ebs, z. z. Stefan, si dhe kreu i Bashk\u00ebsis\u00eb Fetare Islame, Reis-ul-Ulema Shaqir Fetai. Pjesa e pun\u00ebs e k\u00ebtij tubimi t\u00eb madh shkencor u zhvillua n\u00eb kompleksin \u201cFshati Maqedonas\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Kjo konferenc\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare u organizua nga Qendra p\u00ebr Studime dhe Hulumtime Nd\u00ebrkulturore pran\u00eb Fakultetit Filozofik n\u00eb Shkup, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Universitetit \u201cSh\u00ebn Kirili dhe Metodi\u201d, n\u00ebn patronazhin e Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs dhe Turizmit. Pas organizimit t\u00eb k\u00ebsaj ngjarjeje jasht\u00ebzakonisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00ebndruan profesor\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb Fakultetit Filozofik, para s\u00eb gjithash prof. dr. Zoran Matevski dhe prof. dr. Ratko Duev.<\/p>\n\n\n\n
K\u00ebt\u00eb vit, Konferenca mblodhi 79 profesor\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00eb, studiues dhe diplomat\u00eb t\u00eb shquar nga disa kontinente. Mes tyre spikat\u00ebn disa emra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe autoritete me fam\u00eb bot\u00ebrore: prof. Massimo Introvigne nga Italia, themelues dhe drejtor i Qendr\u00ebs p\u00ebr Studimin e Feve t\u00eb Reja (CESNUR) dhe nj\u00eb nga ekspert\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur bot\u00ebror\u00eb p\u00ebr l\u00ebvizjet e reja fetare; prof. Pablo Arg\u00e1rate nga Austria, drejtues i Katedr\u00ebs s\u00eb UNESCO-s p\u00ebr Dialog Nd\u00ebrkulturor dhe Nd\u00ebrfetar n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore; prof. James Kay nga Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, ish-dekan dhe z\u00ebvend\u00ebspresident i seminarit t\u00eb njohur Princeton Theological Seminary; prof. Bal\u00e1zs M. Mezei nga Hungaria, nj\u00eb nga filozof\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar bashk\u00ebkohor\u00eb t\u00eb fes\u00eb; si dhe prof. Mark K. Lee nga Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, dekan dhe president i Bexley Seabury Seminary, i cili ishte gjithashtu ligj\u00ebruesi kryesor i Konferenc\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrve\u00e7 tyre, n\u00eb k\u00ebt\u00eb tubim mor\u00ebn pjes\u00eb edhe studiues t\u00eb shumt\u00eb nga Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, Kanadaja, Izraeli, Irani, Tajvani, Argjentina, Holanda, Gjermania, Franca, Spanja dhe vende t\u00eb tjera t\u00eb Evrop\u00ebs, Azis\u00eb, Afrik\u00ebs, Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut dhe Amerik\u00ebs s\u00eb Jugut.<\/p>\n\n\n\n
Me bekimin e Jerondit t\u00eb saj, Imzot Partenij, Peshkop i Antanis\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb platform\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme akademike nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sesionit zyrtar plenar, me kumtes\u00ebn e saj shkencore mori pjes\u00eb edhe murgesha Efimia nga Manastiri i \u201cSh\u00ebn Gjergjit Fitimtar\u201d n\u00eb Raj\u00e7ic\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Punimi i motr\u00ebs Efimia, me titull \u201cFrom Individual Freedom to State Weapon: International Legal Standards and the Instrumentalisation of the Christian Ethos in Armed Conflicts\u201d (\u201cNga liria individuale te arma shtet\u00ebrore: standardet juridike nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe instrumentalizimi i etosit t\u00eb krishter\u00eb n\u00eb konfliktet e armatosura\u201d), zgjoi interes t\u00eb madh n\u00eb qarqet profesionale dhe akademike.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb kumtes\u00ebn e saj, motra Efimia trajtoi nj\u00eb nga paradokset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb: m\u00ebnyr\u00ebn se si etosi i krishter\u00eb, i cili n\u00eb themelin e tij ontologjik \u00ebsht\u00eb i rr\u00ebnjosur n\u00eb paqe dhe dashuri, n\u00eb kushtet e krizave t\u00eb mprehta t\u00eb siguris\u00eb instrumentalizohet dhe p\u00ebrdoret si mjet p\u00ebr realizimin e q\u00ebllimeve ushtarake dhe politike, duke rrezikuar k\u00ebshtu t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut dhe lirit\u00eb fetare. Fokusi kryesor i punimit t\u00eb saj ishte vendosur mbi testin e rrept\u00eb trefazor t\u00eb zbatuar nga Gjykata Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (GJEDNJ), si dhe mbi mekanizmat e s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb duhet ta parandalojn\u00eb k\u00ebt\u00eb prirje shqet\u00ebsuese.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sesioneve t\u00eb pun\u00ebs, me kumtes\u00ebn e tij mori pjes\u00eb edhe protopresviteri stavrofor Boban Mitevski. Punimi i tij mbante titullin \u201cSecurity Planning and Risk Assessment in Religious Communities in the Republic of North Macedonia: A Review of the MOC-OA\u201d (\u201cPlanifikimi i siguris\u00eb dhe vler\u00ebsimi i rreziqeve n\u00eb bashk\u00ebsit\u00eb fetare n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut: v\u00ebshtrim mbi KOM-AO-n\u00eb\u201d).<\/p>\n\n\n\n
Pjes\u00ebmarrja e murgesh\u00ebs Efimia nga Raj\u00e7ica n\u00eb k\u00ebt\u00eb forum t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm shkencor nd\u00ebrkomb\u00ebtar \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb d\u00ebshmi e misionit t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb manastireve tona, t\u00eb cilat kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb debatet bashk\u00ebkohore intelektuale dhe teologjike p\u00ebr ruajtjen e dinjitetit njer\u00ebzor dhe t\u00eb vlerave t\u00eb mir\u00ebfillta t\u00eb krishtera.<\/p>\n\n\n\t\t\t