Λόγος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αντανίας κ. Παρθενίου, εκφωνηθείς μετά την ανάγνωση του Αγίου Ευαγγελίου, κατά τη Θεία Ευχαριστία προς τιμήν της μνήμης του Αγίου πατρός ημών Παρθένιος Λαμψάκου, την 7/20 Φεβρουαρίου έτος 2026 Κυρίου
Πανοσιολογιώτατοι και σεβασμιώτατοι πατέρες,
Οσιολογιώτατοι μοναχοί και μοναχές,
Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές εν Χριστώ,
Κατά το έλεος του Θεού, πάλι μαζευτήκαμε σήμερα σε αυτή τη λειτουργική συνάθροιση, για να γιορτάσουμε τη μνήμη του μεγάλου του Χριστού ποιμένα και θαυματουργού, Αγίου Παρθενίου Λαμψάκου. Βεβαίως ξέρετε κάτι για την ζωή του, έχετε ακούσει, έχετε διαβάσει. Αλλά, έχετε κάποτε σταθεί νοερά μπροστά στο πρόσωπο ενός τέτοιου Αγίου και έχετε επιτρέψει η παρουσία του να σας κατακλύσει; Επειδή ο Άγιος δεν είναι μόνο μια ιστορία η ένα σοφιολογικό παραμύθι στο παρελθόν, αυτός είναι ζωντανή παρουσία, πρεσβεία, φλόγα προσευχής, η οποία και τώρα ανεβαίνει ενώπιον του θρόνου του Θεού.
Ο Άγιός μας πατέρας Παρθένιος με όλη του τη ζωή ομοιώθηκε προς τον Αρχιποιμένα Χριστό. Από το ευαγγέλιο όμως, που ο διάκονος πριν λίγο διάβασε – προορισμένο πάντοτε να αναγνωτεί όταν γιορτάζουμε έναν αρχιερέα του Θεού – ακούσαμε τα όμορφα λόγια του Κυρίου Χριστού, ο Οποίος μιλά για τον εαυτό του ως Άρχιποιμένα. Αυτό άρχισε με τα μυστικά και θαυμαστά λόγια, οι οποίοι αντηχούν μέσα στους αιώνες:
«ἐγώ εἰμι ἡ θύρα· δι᾽ ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ, σωθήσεται, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται, καὶ νομὴν εὑρήσει»
Ποια είναι αυτή η πόρτα διά της οποίας εισέρχεται και εξέρχεται κανείς και βρίσκεται κανείς ένα ποίμνιο; Ο Κύριος συχνά μιλά με παραδείγματα της κανονικής, καθημερινής ζωής, με μεταφορές, αλλά εδώ η μεταφορά ξεπερνά τον ίδιο τον λόγο, διότι Αυτός ο Ίδιος, σε αυτήν την περίπτωση, είναι η Πόρτα της ζωής. Επειδή, Αυτός μπήκε για εμάς στην τελευταία και τρομακτικότερη πόρτα – την πόρτα του τάφου, και την άνοιξε από μέσα της, με τη δύναμη της Ανάστασής Του. Αυτή η τρομακτική πόρτα, η οποία για την ανθρωπότητα ήτανε κλειστή ακόμη από την πτώση του Αδάμ, με τον Χριστό ξανά είναι ανοιχτή. Οι πόρτες των τάφων άνοιξαν προς την αιωνιότητα.
Ο Απόστολος Παύλος λέει: «ἐπειδὴ γὰρ δι᾽ ἀνθρώπου ὁ θάνατος, καὶ δι᾽ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεκρῶν. 22ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν, οὕτω καὶ ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται». Ο πρωτοπλάστος Αδάμ, με την ανυπακοή του, έκλεισε για μας τις πόρτες του Παραδείσου, ο νέος Αδάμ, ο Χριστός, όχι μόνο που τα άνοιξε, αλλά και ο Ίδιος έγινε για μας μια πόρτα της αιωνιότητας. Αυτός λέει για τον εαυτό του ότι είναι αυτή η πόρτα, επειδή αφού θέλουμε να φτάσουμε την αιωνιότητα – και δεν υπάρχει άνθρωπος που θα συμφωνήσει με τον θάνατο, ο θάνατος δεν είναι φυσικός για τον άνθρωπο, αλλά είναι μια συνέπεια της αμαρτίας – ο μόνος δρόμος που καθοδηγεί δια μέσου αυτής και πάλι βγαίνει στη ζωή αιώνια είναι Χριστός ο Θεός. Εμείς όλοι θέλουμε να βρούμε έναν τρόπο για να ζούμε περισσότερο, και ακόμα περισσότερο — να ζήσουμε αιώνια. Αλλά η μοναδική πόρτα δια μέσου της οποίας μπορούμε να εισέλθουμε και να βγούμε στην αιωνιότητα και να ζήσουμε με την αιώνια ζωή Του, είναι Αυτός ο Ίδιος, ο Χριστός. Όχι ιδέα, όχι ηθική, όχι φιλοσοφία, αλλά Πρόσωπο.
Συνεπώς, για να πραγματοποιηθεί αυτό, πρέπει να μοιάζουμε σαν Αυτόν. Να επιδιώκουμε να είμαστε φως, ως Αυτός είναι Φως. Αυτός να είναι ο Ποιμένας μας, και εμείς τα πρόβατα. Σε αυτήν την ζωή να προσπαθούμε να είμαστε ελεήμονες, ακόμη και τότε θα μπορούμε να εισέλθουμε δια της αιώνιας μας πόρτας, δια του αγαπημένου μας Χριστού.
Ο Κυρίος ζητά από μας να είμαστε ελεήμονες και με στοργικοί. Αγάπη που ενεργεί. Θυμηθείτε το Ευαγγέλιο της προηγούμενης Κυριακής, από τη προπαρασκευαστική ανάγνωση πριν από την Τεσσαρακοστή. Ο Κύριος μας έδειξε ότι μόνο δια του ελέους, δια αυτής της αρετής που στηρίζεται στην αγάπη του Θεού, θα μπορέσει να εισέλθει κανείς στη Βασιλεία των ουρανών. Συγκεκριμένα, μόνο διά του ελέους Αυτός θα μας αναγνωρίσει ως δικά Του. Αν και αυτή η Κυριακή λέγεται Κυριακή της Κρίσεως, εκεί, αν κοιτάξουμε προσεκτικά, δεν έχει κρίση κατά την κανονική μας κατανόηση αυτής της λέξης. Εκεί υπάρχει κάτι πιο βαθύ: μια θαυμαστή αποκάλυψη. Ανακάλυψη. Ο Κύριος θα δείξει στους όλους τι χριστιανοί ήτανε. Και καθώς μας γνωρίσει, τότε ήμασταν δικοί τους. Και πώς αναγνώρισε αυτούς από την δεξιά, τους σωζόμενους; Λέει: «Ελάτε, ευλογημένοι από τον Πατέρα μου, κληρονομήστε την Βασιλεία προετοιμασμένη για εσάς από τη δημιουργία του κόσμου, επειδή ήμουν άρρωστος και με επισκεφτήκατε, ήμουν στη φυλακή και Μου ήρθατε, δίψασα και Με ποτίσατε, πείνασα και Με ταΐσατε.»
Αυτή είναι η ουσία του χριστιανισμού: ο Χριστός μας αναγνωρίζει όχι από τα λόγια μας, ούτε από τους τίτλους και γνώσεις μας, αλλά από το αν τα χέρια μας ήταν χέρια υπηρεσίας, αν η καρδιά μας έκαιγε από συμπόνια, αν η ζωή μας ήταν καλοσύνη και έλεος. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να εισέλθουμε στην αιωνιότητα και να αναγνωριστούμε από τον Χριστό μας.
Οπότε πρέπει να ζούμε έτσι όπως θέλει ο Χριστός. Εάν θέλουμε να αγιοποιηθούμε, όπως αγιοποιήθηκε ο σημερινός εορτάζων, ο Άγιος Παρθένιος – και η αγιοσύνη είναι πρόσκληση στον καθένα μας, κατά την Αγία Γραφή: ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι – τότε πρέπει να μοιάζουμε στον Χριστό, ο Οποίος είναι ο Αρχιάγιος, ο Άγιος του Ισραήλ. Προς Αυτόν πρέπει να επιδιώκουμε όλοι. Αυτός είναι ο το υπόδειγμα για το πώς πραγματικά πρέπει να είναι ο άνθρωπος. Εάν ο πρωτοπλάστος έπεσε και σταμάτησε να αποτελεί παράδειγμα για την ανθρωπότητα, επειδή παραβίασε την υπακοή προς τον Θεό, ο Νέος Αδάμ είναι ο Χριστός, ο Οποίος είναι για όλους μας παράδειγμα και υπόδειγμα. Κατ’ εικόνα Του είμαστε δημιουργημένοι. Συνεπώς, δεν αρκεί μόνο να φέρουμε το όνομά Του και να ονομάζουμε τον εαυτό μας Χριστιανούς, αλλά πρέπει και να ζούμε όπως Εκείνος επιθυμεί. Να είμαστε ελεήμονες και ενάρετοι.
Η ελεημοσύνη ήτανε το κύριο χαρακτηριστικό του Αγίου Παρθενίου, ακόμη πριν να γίνει ιερέας και αρχιποιμένας. Κατά τον Βίο του, αυτός ήταν ψαράς στη Μελιτόπολη στη Μικρή Ασία, και ζούσε τον 4ο αιώνα. Από τα κέρδη της πώλησης των ψαριών σχεδόν τίποτα δεν κρατούσε για τον εαυτό του. Άφηνε μόνο ό,τι χρειαζόταν για την επιβίωσή του. Όλα τα υπόλοιπα τα μοίραζε στους φτωχούς. Για εκείνον, ο Χριστιανισμός δεν ήταν θεωρία, αλλά τρόπος ζωής. Και όλοι το γνώριζαν αυτό, και όλοι τον αγαπούσαν γι’ αυτό. Η φήμη για την ελεημοσύνη του έφτασε μέχρι τον τότε επίσκοπο Φίλιτος, ο οποίος αρχικά τον χειροτόνησε διάκονο και αργότερα ιερέα. Και ο Θεός, βλέποντας την αγνότητά του, του χάρισε το δώρο των θαυμάτων ακόμη όταν ήταν ιερέας. Διότι ο Θεός υψώνει τους ταπεινούς. Αργότερα, τον χειροτόνησε επίσκοπο της πόλης Λαμψάκου, όπου με ακόμη μεγαλύτερη ζήλο επιτελούσε έργα ελεημοσύνης και έτσι εδραίωσε τον Χριστιανισμό.
Αυτός ο Άγιος είναι ποιμένας του Χριστού στην πληρότητα της λέξης. Και γι’αυτό σήμερα διαβάσαμε το Ευαγγέλιο για τον Χριστό τον καλό Ποιμένα, που αναφέρεται και στους όλους τους ποιμένες οι οποίοι είναι προσκαλεσμένοι να είναι πραγματικοί υποστηρικτές του Αρχιποιμένα, επειδή η ποιμένες πρόκειται να έχουν το περίγραμμα τον Χριστό και διά μέσου Αυτού να εκπαιδευτούν και να εισέλθουν στην Βασιλεία των ουρανών ακόμη και εδώ, σε αυτήν τη ζωή. Διότι αλλιώς, και για τους ποιμένες υπάρχει μια αυστηρή επίπληξη και φοβερά λόγια του Χριστού, που λέει: «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλαχόθεν, ἐκεῖνος κλέπτης ἐστὶ καὶ λῃστής». Συνεχίζει: «ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός, καὶ γινώσκω τὰ ἐμὰ καὶ γινώσκομαι ὑπὸ τῶν ἐμῶν»
Είναι πολύ σημαντικό ο Χριστός ακόμη από εδώ, σε αυτήν τη ζωή, να μας αναγνωρίζει ως δικά Του και εμείς να Τον αναγνωρίζουμε. Δηλαδή, να είμαστε οι φίλοι Του. Αυτό είναι η αγιότητα: δεν είναι μακρινός σκοπός, αλλά βαθιά αναγνώριση με τον Χριστό, ζωντανή και καθημερινή.
Ας προσπαθήσουμε σε αυτό, αγαπητοί μου. Έχουμε αμέτρητους αγίους μέχρι και σήμερα οι οποίοι μας το μαρτυρούν. Ο Απόστολος Παύλος λέει: «Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι᾽ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν». Υπάρχουνε πολλοί απλοί χριστιανοί, που είναι ταπεινοί και πράοι, οι οποίοι είναι οδοδείκτες προς τη Βασιλεία των Ουρανών. Οι άγιοι, όμως, είναι εκείνοι που μας βοηθούν σε αυτόν τον δρόμο. Ο σημερινός μεγάλος εορταζόμενος, ο Άγιος Παρθένιος, το δείχνει αυτό μέσα στους αιώνες, και το δείχνει και εδώ, μέσω εμάς των ανάξιων, διότι, εξαιτίας του ότι εγώ, ο αμαρτωλός, φέρω αυτό το άγιο όνομα, αρχίσαμε να τον τιμούμε εδώ ακόμη περισσότερο. Άλλωστε, λόγω της παράδοσης των ονομάτων σε αυτό το μοναστήρι, πριν από τριάντα χρόνια μου δόθηκε αυτό το όνομα, και πιστεύω ότι μεγάλα θαύματα έκανε εδώ ο άγιος Παρθένιος.
Και χτες, ενώ μιλούσα στον Εσπερινό, και πάντα όταν θυμηθώ αυτό, θαυμάζω. Αυτήν την ημέρα πάντοτε, ακόμη και όταν δεν είχαμε αυτοκεφαλία, έρχονταν εκπρόσωποι άλλων δικαιοδοσιών της Μίας Αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας. Και αυτό το έτος ο Άγιος Παρθένιος μας αξίωσε να έχουμε τους αδερφούς από την Εκκλησία της Ελλάδος, από την μακρινή πόλη Βόλο, με ευλογία του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη κ. Ιγνατίου. Αυτοί οι αδερφοί καθοδηγούνται από τον αρχιμανδρίτη κ. Αμβρόσιο, τον πολύχρονό μας φίλο και αληθινό εν Χριστώ αδερφό. Συγκεκριμένα, αυτός είναι ο άνθρωπος που στη εορτή του Αγίου Παρθενίου το 2017 ζήτησε για μας λείψανα του Αγίου και τα μας χάρισε. Και για να μου κάνουν πραγματικά έκπληξη, προηγουμένως πληροφορήθηκα ότι θα έρθει ένας αρχιερέας από την Ελλάδα. Εγώ όντως νόμιζα ότι έγινε λόγος για κάποιον φίλο μου, απλώς αναρωτιόμουν για το ποιος θα μπορούσε να ήτανε, επειδή έχουμε περισσότερους αδερφούς και φίλους από εκεί. Έτσι, βγήκαμε όλοι οι αδερφοί και προετοιμαστήκαμε για τον καθιερωμένο υποδοχή ενός επισκόπου. Και πραγματικά, με έναν ιδιαίτερο τρόπο ήρθε ο μεγαλύτερος φίλος μου μεταξύ των επισκόπων, εκείνος του οποίου το όνομα φέρω με χαρά. Δηλαδή, αυτό εδώ είναι το κομμάτι από τα τίμια λείψανα του Αγίου Παρθενίου το οποίο βλέπετε και στο οποίο προσκυνάτε. Όταν τον υποδεχθήκαμε μπροστά στις πύλες του μοναστηριού, ο πατήρ Αμβρόσιος μου είπε: «Δεν γνωρίζαμε ποιο άλλο μεγαλύτερο δώρο από τα λείψανα του ουράνιου προστάτη σου θα μπορούσαμε να σου φέρουμε.» Και αναμφίβολα, έτσι είναι, γι’ αυτό και του είμαι ατέλειωτα ευγνώμων μέχρι σήμερα! Αυτός, επίσης, είναι ο πατέρας που μετά την αποδοχή μας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ήταν ο πρώτος που μας κάλεσε να υπηρετήσουμε στη Θεσσαλονίκη, στον ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου – Παναγούδα, όπου κάποτε υπήρξε ως ηγούμενος. Γι’ αυτό, η ευγνωμοσύνη μου προς αυτόν και προς την τιμία σύνοδό του – τον πατέρα Σταύρο και τον Ελευθέριο – είναι τεράστια που σήμερα βρίσκονται εδώ, μαζί μας γύρω από το ποτήρι του Κυρίου.
Επίσης, στη μεγάλη μας τιμή και αμέτρητη χαρά, μας ήρθανε και πατέρες και αδερφοί από την Εκκλησία της γειτονικής μας χώρας Σερβίας: Πανοσιολογιώτατος πατέρας αρχιμανδρίτης κ. Δοσίθεος, σεβαστός πνευματικός από την Σερβία, ο οποίος ειδικά αγαπά τον λαό μας. Για έμφαση και έπαινο είναι αυτό που αυτός ο άνθρωπος, καθώς η Εκκλησία μας ήτανε σε σχίσμα, με μεγάλη αγάπη φρόντιζε, ερχόταν και μας αγαπούσε, προσευχόμενος και πρεσβεύοντας για το ξεπέρασμα αυτού του σχίσματος. Και τώρα, για δεύτερη φορά ο Άγιος Παρθένιος μας αξίωσε να λειτουργήσουμε μαζί, αυτός ήταν και πριν δύο χρόνια αυτήν τη μέρα, και και φέτος τίμησε τη Μονή μας με την πολύτιμη παρουσία του, μαζί με άλλους δύο ιερείς, τους πατέρες Λουκιανό και Αλέξανδρο από την Επαρχία Σρέμ.
Χθες είχαμε πραγματικά πολύ κόσμο κοντά μας. Όλη τη νύχτα δεν μπόρεσα να κοιμηθώ, διότι ευχαριστούσα τον Θεό που το μοναστήρι μας ήταν τόσο γεμάτο· που έβλεπα όλα εκείνα τα αγαπημένα σας πρόσωπα, με τα οποία συναναστρεφόμαστε διαρκώς εν Χριστώ, και στη χαρά και στις δοκιμασίες, μοιραζόμαστε μαζί και τα καλά και τα δύσκολα, και που αυτό το μοναστήρι, με τη χάρη του Θεού, έγινε ένα κοινό σπίτι για τόσο πολύ λαό.
Αυτό είναι που πρέπει να είναι η Εκκλησία: σπίτι. Γι’ αυτό ο Κύριος την ίδρυσε, για να είναι το σπίτι μας. Και όλα όσα ο Κύριος έκανε για τη σωτηρία της ανθρωπότητας, θεολογικά τα ονομάζουμε «οἰκονομία» · όλος εκείνος ο κόσμος που ο Θεός δημιούργησε και διέταξε, θέτοντας τον άνθρωπο ως το πιο αγαπημένο Του δημιούργημα μέσα σε αυτή την κτίση, όλη αυτή η δημιουργία, όλη αυτή η διάταξη, όλα αυτά τα γεγονότα για τη σωτηρία μας, μέσα στην Εκκλησία ονομάζονται οικονομία. Ο Θεός οικοδόμησε οίκο για τον άνθρωπο, διότι ο άνθρωπος είναι παιδί του Θεού. Ο Χριστός, πάλι, είναι ο Οικοδόμος και Ποιμένας μας.
Σας ευχαριστώ όλους απείρως και ταυτόχρονα σας ζητώ συγχώρηση από τώρα, αν δεν καταφέρουμε να ιδωθούμε με κάποιους την Κυριακή, διότι αρχίζει για εμάς και η μεγαλύτερη, η ωραιότερη και η αγιότερη νηστεία του έτους, ως προετοιμασία για τη λαμπροφόρα Ανάσταση — το άγιο Πάσχα.
Ας γίνει αυτή η νηστεία για εμάς, όπως λέγει ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, όχι μόνο αποχή από τροφές, αλλά αποχή από τη σκληρότητα, την κατάκριση, την αδιαφορία και τον φθόνο, από το μίσος και από κάθε αμαρτία. Ας ζητούν τα μάτια μας τον Χριστό, ας υπηρετούν τα χέρια μας με ελεημοσύνη, ας πλαταίνει η καρδιά μας με αγάπη! Και ας μας συνοδεύουν οι προσευχές του Αγίου Παρθενίου Λαμψάκου, του σημερινού μεγάλου εορταζομένου, σε αυτόν τον σωτήριο δρόμο!
Ακόμη μια φορά σας ευχαριστώ από όλη την καρδιά μου, που θέλατε να ιδωθούμε και να κάνουμε παρέα εν Χριστώ όλοι μαζί σήμερα.
Χρόνια πολλά!
