Κήρυγμα του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αντανίας Παρθενίου, Ηγουμένου της Μονής Μπίγκορσκι, που εκφωνήθηκε στον Εσπερινό προς τιμήν του Αγίου Παρθενίου του Λαμψάκου του Θαυματουργού, στις 6/19 Δεκεμβρίου το ετος 2026 του Σωτήρος.
Αγαπητοί μου πατέρες, αδερφοί και πνευματικά τέκνα,
Θα ήθελα, καταρχάς, από όλη την καρδιά μου να σας ευχαριστήσω που αυτήν τη νύχτα προσφέρατε θυσία αγάπης και ήρθατε από πολλά μέρη, κάποιοι από κοντά, κάποιοι από μακριά, για να τιμήσουμε μαζί τον Μέγα Άγιο Παρθένιο εν Λαμψάκω, του οποίου το όνομα ανάξια φέρω εδώ και τριάντα χρόνια. Αυτή η συνάντησή μας δεν είναι μια συνηθισμένη σύναξη, αλλά ευχαριστιακή συνάντηση για την μνήμη ενός ανθρώπου ο οποίος ολόκληρα άνηκε στον Χριστό τον Θεό.
Αν και είμαι μικρός και τελευταίος, ένα γνωρίζω με βεβαιότητα: ότι πραγματικά και ειλικρινά προσπαθούσαμε να εκπληρώσουμε το θέλημα αυτού του Αγίου, γινόμενοι όλοι ένα εν Χριστώ. Επειδή το κύριο χαρακτηριστικό της ζωής του ήτανε να μαζεύει τους ανθρώπους στον Χριστό, αφού πρώτα ο ίδιος εντελώς παραδόθηκε σε Αυτόν. Όλη η ύπαρξή του ήτανε απάντηση της πρόσκλησης του Χριστού: «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι.» Αυτός δεν έζουσε για τον εαυτό του, αλλά για Αυτόν που τον κάλεσε. Γι’αυτό του δόθηκε πνευματική εξουσία για να ελκύει τις ψυχές προς την ίδια πρόσκληση, δίχως εξωτερική δύναμη, δίχως ανθρώπινη πειθώ, αλλά με την ήσυχη, ακατανίκητη δύναμη της χάριτος.
Η πόλη η οποία του χαρίστηκε, η Λάμψακος της Μικρής Ασίας, τον καιρό του Αγίου και Ισαποστόλου βασιλιά Μέγα Κωνσταντίνου (306-337), ακόμη ήταν μια πόλη ειδωλολατρών. Οι χριστιανοί ήτανε μειονότητα και απαρατήρητοι. Όμως όταν φωτίστηκε αυτός ο μέγας του Χριστού υπηρέτης, οι άνθρωποι μόνοι τους αρχίσανε να καταστρέφουν τους ειδωλολατρικούς ναούς και να προσκυνάνε τον Χριστό, αυτοί γνώρισαν τον αληθινό Θεό. Βλέποντας τον επίσκοπό τους, έναν μεταμορφωμένο, θεωμένο άνθρωπο, έναν άνθρωπο μέσα στον οποίο κατοικούσε ο Χριστός, αναγνώρισαν τον αληθινό Θεό. Σύμφωνα με τον Βίο του Αγίου Παρθενίου, που γράφτηκε από τον Άγιο Σωφρόνιο, Πατριάρχη Ιεροσολύμων, ο Άγιος με προσευχή κατάστρεφε τους ειδωλολατρικούς ναούς της Λαμψάκου και προσηλύτισε όλη την πόλη στη χριστιανική πίστη. Όταν κοιμήθηκε, δεν έμεινε ούτε ένας ειδωλολάτρης στην πόλη. Αυτή η μαρτυρία δεν είναι ιστορική φαντασία, αλλά πνευματική πραγματικότητα: όταν ένας άνθρωπος ολόκληρα δίνει τον εαυτό του στον Χριστό, αυτός γίνεται φως για όλη την πόλη.
Αυτό είναι το μυστικό της αγιότητας. Όταν ο Χριστός θα εγκατασταθεί στον άνθρωπο, η παρουσία του γίνεται κήρυγμα. Όχι ο λόγος, αλλά η ύπαρξη, όχι το επιχείρημα, αλλά η ζωή. Ο Άγιος Παρθένιος δεν κατακτούσε με βία, αλλά με αγάπη. Επιπλέον η αγάπη, όταν είναι πραγματική, πάντα ενώνει.
Απόψε αντήχησε στην καρδιά μου μία στιχηρά από την ακολουθία του: «Μας έλαμψε ο ένδοξος Παρθένιος και πάλι μας συνήγαγε μαζί, για να εορτάζουμε πνευματικά μαζί του, υμνώντας τον Χριστό Κύριο.» Και πραγματικά, να μας, μαζεμένοι δια των προσευχών του. Αυτός προσευχόταν όλοι εν Χριστώ να γίνουμε ένα, όπως και ο ίδιος ο Κύριος προσευχόταν πριν το πάθος του: «ἵνα πάντες ἓν ὦσι, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν, ἵνα ὁ κόσμος πιστεύσῃ ὅτι σύ με ἀπέστειλας».
Αυτή η ενότητα δεν είναι καρπός μιας συμφωνίας, ούτε αποτέλεσμα μιας οργάνωσης. Αυτή είναι ένα δώρο ουράνιο. Γεννιέται όταν ο Χριστός είναι το κέντρο της συγκέντρωσής μας. Όταν Αυτός πραγματικά είναι «εν τω μέσω ημών», τότε και εμείς γινόμαστε ένα. Γι’αυτό οι άγιοι, ως ζωντανές εικόνες του Χριστού, και μετά την κοίμησή τους συνεχίζουν να μας μαζεύουν γύρο Αυτού.
Και αναμφίβολα, ο Άγιος Παρθένιος Λαμψάκου και σήμερα κάνει θαύμα. Όχι μόνο που είμαστε μαζεμένοι από διάφορες άκρες της πατρίδας μας, αλλά έχουμε και αγαπητούς αδερφούς από τις πλησίον ορθόδοξες εκκλησίες της Ελλάδας και της Σερβίας. Συγκεκριμένα, απόψε μαζί μας είναι οι αγαπητοί μας πατέρες: ο αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος και ο πρεσβύτερος Σταύρος από την Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος του αγαπημένου μας αδερφού, Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη κ. Ιγνατίου, επίσης και ο σεβαστής πατέρας αρχιμανδρίτης κ. Δοσίθεος, γέροντας και πνευματικός ηγέτης της Μονής Γκεργκετέγκ, μαζί με τους ιερείς της επαρχίας Σρεμ.
Βλέπετε; Ο Άγιος μαρτυρεί ότι όλοι εμείς είμαστε ένας λαός του Θεού, ένα στην Εκκλησία του Χριστού, της Νέας Ιερουσαλήμ. Στον Χριστό δεν υπάρχουνε διαχωρισμοί κατά σάρκα και αίμα. «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ». Η Άγιοι Πατέρες δεν γνωρίζουν διαχωρισμούς στην Εκκλησία κατά έθνη. Αυτό το πράγμα εμφανίζεται τον 19ο αιώνα και είναι καταδικασμένο ως αίρεση. Οι Πατέρες πάντοτε μιλάνε για έναν λαό – λαό του Χριστού. Ο Ιερός Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας τον στοίχο «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην», διδάσκει ότι στην Εκκλησία όλες οι φυσικές διαφορές μεταμορφώνονται και ξεπερνιόνται στην ενότητα του Σώματος του Χριστού. Και ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής μαρτυρεί ότι ο Χριστός ένωσε μέσα στον εαυτό Του τους διαιρεμένους, κάνοντας από πολλούς – ένα.
Γι’αυτό, ασταμάτητα ευχαριστώ τον Άγιο Παρθένιο που κάθε έτος μας μαθαίνει και μας θυμίζει αυτήν την αλήθεια. Στη δόξα του, στο μοναστήρι, έρχονται αδερφοί από πολλές τοπικές Εκκλησίες και δικαιοδοσίες, για να φανερωθούμε όπως μας θέλει ο άγιος · και ακόμη περισσότερα, όπως μας θέλει ο Δεσπότης του Αγίου και ο Δεσπότης όλων μας, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός: όλοι εν τω ονόματι Αυτού να είμαστε ένα.
Από την καρδιά ευχαριστώ τα πνευματικά μου τέκνα, τους φοιτητές που ήρθανε, κάποιοι από την Αθήνα, κάποιοι από τη Θεσσαλονίκη, ο πατήρ Ανατόλιος από τη Ρώμη – που έκαναν θυσία για να είναι εδώ απόψε μαζί μας. Η δική σας παρουσία είναι ζωντανή βεβαίωση ότι η αγάπη προς τον Άγιο δεν αναγνωρίζει αποστάσεις.
Σας ευχαριστώ και πάλι όλους που θέλατε να έρθετε και να γιορτάσουμε μαζί αυτόν τον μεγάλο Άγιο και Θαυματουργό, τον Άγιο Παρθένιο Λαμψάκου. Από την καρδιά σας ευχαριστώ, και να ξέρετε ότι σας έχω στις προσευχές μου και σας αγαπώ πολύ εν Χριστώ.
Χριστός μεθ’ημών!
