Ο Κατανυκτικός Εσπερινός της συγχωρήσεως – θύρα της Μεγάλης Νηστείας

Ας αγκαλιάσουμε την νηστεία η οποία επανορθώνει, ευάρεστη στον Κύριο · νηστεία αληθινή, δίκαια, καθαρή: αποξένωση από το κακό, εγκράτεια της γλώσσας, αποβολή της οργής, απομάκρυνση από τα πάθη… Και ταυτόχρονα να αναφωνήσουμε: Χριστέ Θεέ, ανάστα μας από την πτώση, ως Φιλάνθρωπος!

Υπάρχει στιγμή στην εκκλησιαστική χρονιά όπου τα πάντα αλλάζονται. Όχι απότομα, όχι με θόρυβο, αλλά με την ήσυχη δύναμη της συγχωρήσεως – με εκείνη τη δύναμη η οποία είναι δυνατότερη από οποιαδήποτε άλλη, διότι δεν γκρεμίζει, αλλά ανακαινίζει · δεν κατακρίνει, αλλά θεραπεύει. Αυτή η στιγμή είναι ο Κατανυκτικός Εσπερινός της συγχωρήσεως – ο τελευταίος Εσπερινός πριν την αρχή της Τεσσαρακοστής, όταν η Εκκλησία, ως μητέρα, μαζεύει τα παιδιά της και τους λέει: Συγχωρήστε. Συγχωρήστε ο ένας τον άλλον, για να σας συγχωρέσει και ο Θεός. Ελευθερωθείτε από το βάρος της κατακρίσεως, της οργής, των παρατηρήσεων, για να μπορέσετε να είστε ελεύθεροι να πορευθείτε στον στενό και σωτήριο δρόμο της Τεσσαρακοστής.

Αυτήν τη νύχτα, στο Ιερό του Μπίγκορσκι, αυτή η στιγμή πραγματοποιήθηκε πάλι, όπως πραγματοποιείται και κάθε έτος, και όμως πάντοτε σαν να είναι η πρώτη φορά.

Σε αυτή τη μοναδική ως προς την πνευματική της ομορφιά Εσπερινή ακολουθία προέστη ο αγαπητός μας Γέροντας, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντανίας κ. Παρθένιος, του οποίου η φωνή, συνηθισμένη περισσότερο να προσεύχεται παρά να μιλά, καθοδηγούσε τις ψυχές προς εκείνον τον τόπο όπου ο άνθρωπος στέκεται ενώπιον του Θεού με άδεια χέρια, χωρίς δικαιολογίες, χωρίς μάσκες, χωρίς τίποτε άλλο, παρά μόνο με τη δίψα του για ανακαίνιση. Στο τέλος του Εσπερινού, ο Γέροντας σήμανε την έναρξη της μεγαλονηστικής λατρείας με την αρχαία και κατανυκτική προσευχή του αγίου Εφραίμ Σύρου — εκείνη την προσευχή που, όσο καμία άλλη, αποκαλύπτει το ουσιωδέστερο μέσα στην ανθρώπινη καρδιά.

Μετά την προσευχή, φάνηκε σαν να είχε πέσει το πέπλο μεταξύ του πανηγυρικού και ασκητικού, και όλοι αισθάνθηκαν ότι πατάνε σε διαφορετικό χώμα – ιερό χώμα, αυστηρότερο, αλλά και πιο μαλακό, επειδή η Τεσσαρακοστή δεν είναι τιμωρία, αλλά θεραπεία, δεν είναι βάρος, αλλά ελευθερία.

Μετά ακολούθησε η Τράπεζα της αγάπης για όλους παρόντες, όπως μια συνέχεια της ακολουθίας, με μια σκέωη – ότι εμείς όλοι είμαστε μία οικογένεια, ότι μαζί θα νηστεύουμε, ότι μαζί θα ταξιδεύουμε στο τεσσαρακονθήμερο ταξίδι και μαζί θα προσκυνήσουμε τα σωτήρια Πάθη του Χριστού.

Και μετά – η τέλεση της συγχωρέσεως. Αυτή η στιγμή όταν τα λόγια γίνονται άχρηστα, όταν όλα συνοψίζονται σε ένα βλέμμα, σε μία αγκαλιά, σε ένα «Συγχώρησέ με» και «Ο Θεός συγχωρεί». Πρώτον ο Γέροντας με την βαθιά του ταπεινοσύνη, ζήτησε συγχώρεση από όλους, αυτός, που τόσο πολύ χαρίζει και τόσο λίγο ζητά, αυτός στον οποίον χρωστάμε περισσότερα από όσα έχουμε να ανταποδώσουμε, στάθηκε μπροστά μας και με σκυμμένο κεφάλι είπε: «Συγχωρήστε με, πατέρες, αδελφοί και τέκνα, για όλα όσα έσφαλα με λόγο, έργο ή λογισμό, εκούσια ή ακούσια, σε όλες τις ημέρες της ζωής μου.» Και αυτήν τη στιγμή, η ταπεινοσύνη του έγινε δικό μας παράδειγμα, διότι αν ο Γέροντας ζητά συγχώρεση, ποιοι είμαστε εμείς να κρατάμε την υπερηφάνεια;

Και έπειτα, όλοι με τη σειρά: μοναχοί, ιερείς, πιστοί, γέροντες και νέοι, πλησίαζαν τον Γέροντα και ο ένας τον άλλον, ζητώντας συγχώρηση και ευχόμενοι ελαφρά και θεάρεστη νηστεία.

Ας αυτή η νηστεία να γίνει για όλους μας καιρός ήσυχης χαράς, και όχι σκοτεινής λύπης, καιρός εσωτερικής ελευθερίας και όχι εξωτερικής κατήφειας, καιρός που θα ανακαλύψουμε ότι εκείνος που νηστεύει με αγάπη δεν χάνει τίποτε, αλλά κερδίζει τα πάντα. Ας η προσευχή του Αγίου Εφρέμ Σύρου γίνει ο καθημερινός μας συνοδοιπόρος. Ας οι γονυκλισίες μαλακώσουν την καρδιά μας. Ας η συγχώρηση που απόψε εκφράσαμε να μη μείνει απλώς λόγος, αλλά να γίνει τρόπος ζωής, σε κάθε ημέρα αυτών των αγίων σαράντα ημερών και πέρα από αυτές.

Και ας ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο Οποίος για μας νήστευε σαράντα ημέρες στην έρημο, μας χαρίσει δύναμη και σταθερότητα, υπομονή και πραότητα, και στο τέλος – τη χαρά της Πανάγιας Αναστάσεώς Του.

Συγχωρήστε μας και καλή Τεσσαρακοστή σε όλους!