Ένα ιστορικό γεγονός στο Περιβόλι της Παναγίας
Μέσα στην ιερή ησυχία του Περιβολιού της Παναγίας, εκεί όπου ο χρόνος μοιάζει να χάνει τη συνηθισμένη του ροή και να μεταβάλλεται σε αδιάκοπη προσμονή, αλλά και συνάντηση με την αιωνιότητα, χθες το βράδυ, στην Κουτλουμουσιανή Σκήτη του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος στις Καρυές, έλαβε χώρα ένα ιδιαίτερα συγκινητικό, χαριτόβρυτο και ιστορικό γεγονός για τη μοναστική μας οικογένεια του Μπίγκορσκι.
Κατόπιν, συγκεκριμένα, της εγκάρδιας προσκλήσεως του Δικαίου της Ιεράς Σκήτης, του αγαπητού μας αδελφού και φίλου, ιεροδιακόνου Χρυσοστόμου, ο αγαπημένος μας Γέροντας και Καθηγούμενος, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντανίας κ. Παρθένιος, προεξήρχε προσευχητικώς της ολονύκτιας, δωδεκάωρης πανηγυρικής αγρυπνίας προς τιμήν του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Αναργύρου Παντελεήμονος και, εν συνεχεία, προεξήρχε και της Θείας Ευχαριστίας.
Ήδη από την άφιξή τους στη Σκήτη, ο Γέροντας και η συνοδεία του έγιναν δεκτοί με μεγάλη τιμή, σύμφωνα με την επίσημη αγιορείτικη τάξη, με ειλικρινή αδελφική αγάπη και με εκείνη την απλή, αλλά βαθιά αγιορείτικη εγκαρδιότητα, η οποία δεν εξαντλείται στα εξωτερικά σημεία της φιλοξενίας, αλλά πηγάζει από τη συνείδηση ότι όλοι είμαστε μέλη του ενός Σώματος του Χριστού και συνοδοιπόροι προς την ίδια αιώνια Πατρίδα.
Στην επίσημη υποδοχή και στην αγρυπνία παρέστησαν ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μυρίνης κ. Αθηναγόρας, ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου, αρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαίος, ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου, αρχιμανδρίτης κ. Νικόλαος, πλήθος Γερόντων και μοναχών από τις γύρω Σκήτες και Κελιά, αντιπρόσωποι διαφόρων αγιορείτικων Μονών, κληρικοί, καθώς και πολυάριθμοι πιστοί και προσκυνητές, οι οποίοι προσήλθαν από διάφορα μέρη για να συμμετάσχουν στην πανηγυρική σύναξη και να ζητήσουν την πρεσβεία του μεγάλου Μάρτυρος και Ιαματικού του Χριστού.
Επίσημη υποδοχή και προσφώνηση του Δικαίου
Εκ μέρους της αδελφότητος και όλων των παρισταμένων, κατά την επίσημη υποδοχή, τον Γέροντα προσφώνησε ο Δικαίος της Σκήτης, ιεροδιάκονος Χρυσόστομος, ο οποίος, με ειλικρινή αδελφικό σεβασμό και πνευματική χαρά, του απηύθυνε το «καλώς ήλθατε»:
«Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Αντανίας και σεπτέ Καθηγούμενε της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι, κύριε Παρθένιε,
Με αισθήματα βαθύτατης πνευματικής χαράς και υιικής σεβασμιότητος, σας υποδεχόμεθα σήμερα στην Ιερά Κουτλουμουσιανή Σκήτη του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος. Αποτελεί για εμάς εξαιρετική τιμή και ιδιαίτερη ευλογία το γεγονός ότι προσέρχεστε για πρώτη φορά στο ιερό τούτο σκήνωμα, ανταποκρινόμενος στην πρόσκλησή μας για να προστείτε της ιεράς ημών πανηγύρεως.
Εδώ, στο Περιβόλι της Παναγίας, ο χρόνος και ο τόπος αποκτούν άλλη διάσταση και βιώνουμε στην ολότητά του το μυστήριο της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Μπροστά στο κοινό Άγιο Ποτήριο δεν υπάρχουν ανθρώπινοι διαχωρισμοί. Μας ενώνει άρρηκτα η κοινή Ορθόδοξη Πίστη, μας συνέχει και μας εμπνέει το πνεύμα της αγίας Ρωμηοσύνης. Μιας Ρωμηοσύνης που δεν αποτελεί εγκόσμιο ή γεωγραφικό προσδιορισμό, αλλά οικουμενικό τρόπο ζωής, πνευματική αρχοντιά, σταυροαναστάσιμο ήθος και κοινή λειτουργική παράδοση. Είναι η κοινή μας πνευματική πατρίδα, η οποία χωράει και αγκαλιάζει κάθε καρδιά που διψά για τον Χριστό.
Ο Άγιος Παντελεήμων, ο προστάτης και έφορος της Σκήτης μας, ο οποίος πότισε το δέντρο της Εκκλησίας με το μαρτυρικό του αίμα, είναι ο ιερός συνδετικός κρίκος που μας συγκεντρώνει σήμερα γύρω από την Αγία Τράπεζα. Η δική του αγιότητα μας υπενθυμίζει ότι εν Χριστώ είμαστε όλοι αδελφοί, μέλη του αυτού Σώματος.
Εν τω πνεύματι τούτω της εκκλησιαστικής κοινωνίας, αισθανόμεθα την ιερή υποχρέωση να εκφράσουμε τις βαθύτατες υιικές μας ευχαριστίες προς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό μας Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, τον σεπτό Ποιμενάρχη και Επίσκοπο του Αγιωνύμου τούτου Όρους, ο οποίος με πατρική αγάπη χορήγησε την κανονική άδεια και ευλογία του για την ευκτήρια είσοδό σας στον ιερό αυτόν τόπο. Ωσαύτως, θερμές ευχαριστίες απευθύνουμε και προς τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δεβρών και Κιτσέβου κ. Γεώργιο, ο οποίος σας παρείχε την κανονική άδεια να απουσιάσετε από την επαρχία του, προκειμένου να βρεθείτε σήμερα κοντά μας.
Σας ευχαριστούμε εκ βάθους καρδίας που ήρθατε να λαμπρύνετε με την αρχιερατική και μοναχική σας παρουσία τη φετινή μας πανήγυρη, κομίζοντας τη χάρη του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου από την ιστορική Μονή του Μπίγκορσκι, της οποίας θεοφιλώς και επαξίως ηγείσθε. Σας παρακαλούμε, Θεοφιλέστατε, να δεηθείτε κατά την ιερά Αγρυπνία και την Θεία Λειτουργία, ώστε ο Άγιος Παντελεήμων να πρεσβεύει για τη σωτηρία όλων μας και να μας χαρίζει την ίαση των ψυχών και των σωμάτων.
Ως ευ παρέστητε, Θεοφιλέστατε! Την αγία ευχή σας να έχουμε.»
Αντιφώνηση του Επισκόπου Παρθενίου
Εμφανώς συγκινημένος από τη θερμή υποδοχή, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντανίας κ. Παρθένιος, στην αντιφώνησή του, εξέφρασε τη βαθιά του ευγνωμοσύνη για την αποδοθείσα τιμή, την αγάπη και την εγκάρδια αγιορείτικη φιλοξενία:
«Θεοφιλέστατε,
Πανοσιολογιώτατοι πατέρες,
Ιερολογιώτατε Δικαίε της Ιεράς Σκήτης ταύτης, αγαπητέ πάτερ Χρυσόστομε,
τίμιοι πατέρες και αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Με βαθιά συγκίνηση και ειλικρινή ευγνωμοσύνη άκουσα τα θερμά και φιλάδελφα λόγια της προσφώνησής σας. Η αγάπη που εκφράσατε συγκινεί σφόδρα την καρδιά μου και κάνει ακόμη μεγαλύτερη τη χαρά της σημερινής ιερής συνάντησής μας.
Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου, αγαπητέ πάτερ Χρυσόστομε, για την τιμητική πρόσκληση, την αδελφική αγάπη και την αβραμιαία φιλοξενία με την οποία υποδεχθήκατε εμένα και τη συνοδεία μου στην Ιερά Κουτλουμουσιανή Σκήτη του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος. Η πρόσκληση αυτή αποτελεί μεγάλη τιμή και ανεκτίμητη ευλογία όχι μόνο για εμένα προσωπικά, αλλά και για ολόκληρη την αδελφότητα της Ιεράς Μονής του Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι. Είναι, πράγματι, μία στιγμή με ιδιαίτερη πνευματική και ιστορική σημασία.
Πριν από τριάντα έξι χρόνια, νέος ακόμη και αρχάριος μοναχός, έζησα για ένα χρονικό διάστημα στην Ιερά Μονή Γρηγορίου, κοντά στον μακαριστό Γέροντα Γεώργιο, από τον οποίο διδάχθηκα πολλά για τη μοναχική ζωή, την υπακοή και την αγάπη προς τον Θεό. Και σήμερα, ύστερα από τόσα χρόνια, η θεία Πρόνοια με αξιώνει να επιστρέψω στο Άγιον Όρος και να ιερουργήσω εδώ για πρώτη φορά ως κληρικός και επίσκοπος. Η συγκίνησή μου γίνεται ακόμη βαθύτερη, διότι η σημερινή πανήγυρη συνδέεται άμεσα με τη δική μου ιερατική πορεία. Την ημέρα αυτή, κατά την οποία τιμούμε τον Άγιο Παντελεήμονα και τους Αγίους Επταρίθμους Φωτιστές, πριν από τριάντα ένα χρόνια χειροτονήθηκα ιερομόναχος στον Ιερό Ναό του Αγίου Κλήμεντος στην Αχρίδα. Και σήμερα, στην ίδια ιερή μνήμη, ο Θεός με αξιώνει να προσφέρω την αναίμακτη Θυσία σε αυτό το σεβάσμιο σκήνωμα του Αγίου Παντελεήμονος.
Δοξάζω τον Θεό για την ανεξιχνίαστη πρόνοιά Του και εκφράζω τη βαθιά και υιική ευγνωμοσύνη μου προς τον Παναγιότατο Οικουμενικό Πατριάρχη μας κ.κ. Βαρθολομαίο, για την πατρική ευλογία και την άδεια να έρθω και να ιερουργήσω στο Άγιον Όρος. Ευχαριστώ επίσης θερμά τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δεβρών και Κιτσέβου κ. Γεώργιο για την κανονική συγκατάθεση και την ευλογία του, καθώς και τον Πανοσιολογιώτατο Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου για την ευλογία της συμμετοχής μου στην πανήγυρη.
Αγαπητέ μου πάτερ Χρυσόστομε, η σημερινή υποδοχή σας δεν είναι για εμάς μία απλή πράξη φιλοξενίας. Είναι ζωντανή μαρτυρία της ενότητας της Εκκλησίας, της κοινής ορθόδοξης πίστης και της πνευματικής συγγένειας που υπερβαίνει σύνορα, γλώσσες και ανθρώπινες διαφορές.
Εύχομαι ο Άγιος Παντελεήμων να θεραπεύει τις ψυχές και τα σώματά μας, να στηρίζει την αδελφότητα της Σκήτης και να φυλάττει όλους σας με υγεία, υπομονή, πνευματική καρποφορία και χαρά εν Πνεύματι.
Σας ευχαριστώ και πάλι για την πρόσκληση, την τιμή και την αγάπη σας. Η Κυρία Θεοτόκος, η Έφορος του Αγίου Όρους, να σκεπάζει πάντοτε τη Σκήτη σας και την ιερή διακονία σας.
Καλώς σας βρήκαμε και σας ευχαριστούμε από καρδιάς.»
Ολονύκτια αγρυπνία μέσα στην αγιορείτικη σιγή
Μετά την επίσημη υποδοχή τελέστηκε ο Μικρός Εσπερινός και, λίγο αργότερα, άρχισε η πανηγυρική αγρυπνία, η οποία διήρκεσε καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, επί δώδεκα ολόκληρες ώρες. Μέσα στο μυσταγωγικό φως των κανδηλιών, στο ευωδιαστό νέφος του θυμιάματος και στους αρχαίους ήχους της αγιορείτικης ψαλμωδίας, οι παριστάμενοι μοναχοί και προσκυνητές εισήλθαν προσευχητικά σε εκείνη την ιερή πορεία, κατά την οποία η επίγεια νύχτα μεταμορφώνεται ανεπαίσθητα σε πρόγευση του ανεσπέρου φωτός της Βασιλείας του Θεού.
Της αγρυπνίας προεξήρχε προσευχητικώς ο Γέροντάς μας, Επίσκοπος κ. Παρθένιος, ο οποίος, με αρχιερατική αξιοπρέπεια, μοναχική απλότητα και βαθιά κατάνυξη, οδήγησε τη σύναξη μέσα από τις ιερές ακολουθίες, συμπαραστατούμενος από τον Επίσκοπο Μυρίνης κ. Αθηναγόρα.
Οι αρχαίοι ψαλμοί, οι προσευχές και οι ύμνοι προς τιμήν του μεγάλου Μάρτυρος του Χριστού αντηχούσαν στον ιερό ναό, ενώνοντας σε μία κοινή προσευχή τους μοναχούς από τις γύρω Σκήτες και τα Κελιά, τους αντιπροσώπους των αγιορείτικων Μονών, τους κληρικούς και τους πολυάριθμους προσκυνητές. Τους δύο χορούς έψαλλαν ψάλτες από την αδελφότητα του Γέροντος Δαμασκηνού και από την αδελφότητα του Γέροντος Γρηγορίου, ενώ ιδιαίτερη τιμή αποδόθηκε και στους ψάλτες της δικής μας αδελφότητος, οι οποίοι προσκλήθηκαν να αποδώσουν ορισμένα τροπάρια κατά τη διάρκεια της αγρυπνίας.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προσέδιδε στη σύναξη και η ανάμνηση ότι σε αυτή τη Σκήτη, για προσευχή και για τέτοιες ολονύκτιες αγρυπνίες, ερχόταν παλαιότερα και ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, προσφέροντας τη σιωπηλή του προσευχή ενώπιον του Θεού και του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος.
Έτσι, τις ώρες κατά τις οποίες ο εξωτερικός κόσμος είχε βυθιστεί στον ύπνο, οι συγκεντρωμένοι στη Σκήτη προσευχόμενοι αγρυπνούσαν ενώπιον του Θεού, αναπέμποντας τις δεήσεις τους για την Εκκλησία, για την ανθρωπότητα, για τους πάσχοντες, τους ασθενείς και τους δοκιμαζομένους και επικαλούμενοι τις πρεσβείες του Αγίου Παντελεήμονος – του ιατρού που δεν ζήτησε επίγεια αμοιβή και του Μάρτυρος που σφράγισε με το αίμα του την αγάπη του προς τον Χριστό.
Η Θεία Ευχαριστία και η ιστορική αρχιερατική λειτουργία
Προς το τέλος της νύχτας, όταν οι πρώτες ακτίνες της ημέρας άρχισαν απαλά να περιλούζουν το Περιβόλι της Παναγίας, ξεκίνησε η Θεία Ευχαριστία, της οποίας προεξήρχε ο Γέροντάς μας, Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντανίας κ. Παρθένιος.
Μαζί του συλλειτούργησε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μυρίνης κ. Αθηναγόρας, βοηθός Επίσκοπος της Ιεράς Μητροπόλεως Μεξικού του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς και οι Καθηγούμενοι των Ιερών Μονών Εσφιγμένου και Κουτλουμουσίου, αρχιμανδρίτες κ. Βαρθολομαίος και κ. Νικόλαος, πολλοί κληρικοί από το Άγιον Όρος και από τις συνοδείες των Αρχιερέων, μεταξύ των οποίων και οι αδελφοί μας π. Κύριλλος, π. Ανατόλιος και π. Γρηγόριος.
Μέσα από το κοινό αρχιερατικό συλλείτουργο των δύο Επισκόπων, περιστοιχισμένων από τους μοναχούς και τον πιστό λαό, φανερώθηκε με τον βαθύτερο ευχαριστιακό τρόπο ο καθολικός και υπερεθνικός χαρακτήρας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι διαφορετικές χώρες, γλώσσες και πορείες ζωής υποχώρησαν μπροστά στο ένα Άγιο Θυσιαστήριο, στο ένα Ποτήριο του Κυρίου και στον Ένα γλυκύτατο Χριστό, ο Οποίος συνάγει τα διεσκορπισμένα τέκνα του Θεού σε αδιάσπαστη ευχαριστιακή ενότητα.
Η Λειτουργία αυτή είχε ιδιαίτερη ιστορική σημασία για τον Γέροντα και για την αδελφότητά μας. Τριάντα έξι χρόνια μετά την παραμονή του στο Άγιον Όρος ως νεαρού δοκίμου στην Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου, για πρώτη φορά προσέφερε την αναίμακτη Θυσία στον Άθωνα ως κληρικός και Επίσκοπος. Συγχρόνως, η ιερή αυτή στιγμή συνέπεσε με την τριακοστή πρώτη επέτειο της χειροτονίας του σε ιερομόναχο, η οποία είχε τελεστεί ακριβώς κατά την εορτή του Αγίου Παντελεήμονος και των Αγίων Επταρίθμων, στον Ιερό Ναό του Αγίου Κλήμεντος Αχρίδος – της Περιβλέπτου.
Εκείνο που κάποτε υπήρξε νεανικός πόθος, γεννημένος στη σιωπή των αγιορείτικων ακολουθιών και των μοναχικών διακονημάτων, τώρα εκπληρώθηκε ως ευχαριστιακή προσφορά ενώπιον του ίδιου Θυσιαστηρίου του Χριστού. Ο νεαρός δόκιμος, ο οποίος πριν από τριάντα έξι χρόνια δεχόταν στον Άθωνα τα πρώτα του μοναχικά διδάγματα, στεκόταν σήμερα εκεί ως πνευματικός πατέρας μιας μεγάλης μοναστικής οικογένειας και ως Επίσκοπος της Εκκλησίας του Θεού – όχι με αίσθημα ανθρώπινου επιτεύγματος, αλλά με ιερό δέος ενώπιον των θαυμαστών και ανεξιχνίαστων οδών της θείας Προνοίας.
Τράπεζα αγάπης και ευχαριστήριοι λόγοι
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας και την κοινή μετάληψη από το Ποτήριο της ζωής, η πανηγυρική σύναξη συνεχίστηκε στην τράπεζα της αγάπης, όπου εκφωνήθηκαν τρεις εμπνευσμένοι ευχαριστήριοι λόγοι.
Λόγος του Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου
Πρώτος, εκ μέρους της αγιορείτικης κοινότητος, της Γεροντίας και της αδελφότητος της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου, έλαβε τον λόγο ο Γέροντας της Μονής, Πανοσιολογιώτατος αρχιμανδρίτης κ. Νικόλαος. Με πνευματική έμπνευση αναφέρθηκε στο μαρτυρικό αγώνισμα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος και στην ανάγκη αυτό να καθρεφτίζεται στη ζωή των συγχρόνων μοναχών και χριστιανών, οι οποίοι, μέσα από το καθημερινό μαρτύριο της συνειδήσεως, καλούνται να διακονούν στο θυσιαστήριο του πλησίον. Στο τέλος, ο Γέροντας Νικόλαος απηύθυνε ιδιαίτερα θερμούς λόγους ευχαριστίας προς τον Γέροντά μας, Επίσκοπο κ. Παρθένιο:
«Θεοφιλέστατε άγιε Αντανίας, σεβαστέ Καθηγούμενε της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι, αγαπητέ εν Χριστώ αδελφέ και συλλειτουργέ, κύριε Παρθένιε,
Μετά από την πνευματική αγαλλίαση της Ιεράς και ολονυκτίου αγρυπνίας, και την τέλεση της φρικτής και αναίμακτης Θείας Μυσταγωγίας προς τιμήν του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος, καθήμεθα τώρα σε αυτήν την ευλογημένη Τράπεζα για να επισφραγίσουμε την εορταστική μας χαρά, γευόμενοι τα υλικά αγαθά ως προέκταση της Ευχαριστίας.
Αποτελεί ιδιαίτερη ευλογία και τιμή για την Ιερά, Βασιλική, Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή του Κουτλουμουσίου, καθώς και για την εξαρτηματική αυτής Ιερά Σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος, το γεγονός ότι βρίσκεστε σήμερα ανάμεσά μας. Με πατρική αγάπη και προθυμία αποδεχθήκατε την πρόσκληση των πατέρων της Σκήτης, προκειμένου να λαμπρύνετε με την παρουσία σας και να προεξάρχετε της Ιεράς αυτής πανηγύρεως.
Η έλευσή σας, ωστόσο, και η ιεροπρεπής αρχιερατική σας παρουσία κατέστησαν δυνατές χάρη στην κανονική άδεια και την πατρική ευλογία του Επισκόπου του Ιερού τούτου Τόπου, του Παναγιωτάτου Οικουμενικού μας Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, προς το σεπτό πρόσωπο του οποίου στρέφουμε τη σκέψη μας, εκφράζοντας την υιική μας αφοσίωση, τον σεβασμό και την απέραντη ευγνωμοσύνη μας για τους αγώνες που προσδίδει ανά την οικουμένη, σε βορρά, νότο, ανατολή και δύση. Αισθανόμαστε, ομοίως, την ανάγκη να ευχαριστήσουμε θερμά και τον οικείο σας Ποιμενάρχη, τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δεβρών και Κιτσέβου κ. Γεώργιο, για τη δική του αδελφική συγκατάθεση και άδεια, προκειμένου να αφήσετε για λίγο τα πολυεύθυνα καθήκοντά σας και να βρεθείτε σήμερα κοντά μας.
Θεοφιλέστατε, η παρουσία σας στο Περιβόλι της Παναγίας και στο Κουτλουμουσιανό αυτό σκήνωμα κομίζει σε όλους μας τη χάρη, την ευλογία και το άρωμα της ιστορικής Ιεράς Μονής του Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι, αλλά και τη ζέση της δικής σας φιλομόναχης καρδιάς. Ο δεσμός των Μονών μας εδραιώνεται βαθύτερα στην κοινή μας πίστη, στην αγάπη για την ορθόδοξη μοναχική παράδοση και στη χάρη του Παναγίου Πνεύματος που μας ενώνει εν Χριστώ Ιησού.
Εκ μέρους της Γεροντίας και πάσης της Αδελφότητος της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου, καθώς και του Δικαίου και των πατέρων της εορτάζουσας Σκήτης, σας ευχαριστούμε θερμότατα για τον κόπο του ταξιδιού σας. Σας ευχαριστούμε για την πνευματική ευφροσύνη και την ειρήνη που μας χαρίσατε με την αρχιερατική σας χοροστασία.
Ευχόμαστε ολόψυχα ο Άγιος Ιαματικός Παντελεήμων να σας σκεπάζει, να σας ενισχύει στα ποιμαντικά και ηγουμενικά σας καθήκοντα και να σας χαρίζει έτη πολλά, υγιεινά, πολύκαρπα και καλλίκαρπα, προς δόξαν Θεού και εύκλεια της Εκκλησίας Του.
Ζητούμε ταπεινά τις αρχιερατικές σας ευχές και προσευχές για την αδελφότητά μας, για τους εγκαταβιούντες πατέρες της Σκήτης, αλλά και για όλους τους ευλαβείς προσκυνητάς, λαϊκούς και μοναχούς, που προσήλθαν σήμερα για να τιμήσουν τον Άγιο.
Εἰς πολλὰ ἔτη, Δέσποτα!
Ευχαριστούμε έτι τον Άγιο Επίσκοπο Μυρίνης, κ. Αθηναγόρα, ο οποίος ήλθε κοντά μας προς τιμήν του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού. Θα θέλαμε να μεταφέρει στον Μητροπολίτη Άγιο Μεξικού, κ. Ιάκωβο, την αγάπη των Αγιορειτών πατέρων προς το πρόσωπό του, μα και πολύ περισσότερο στον πολύπαθο λαό της Κεντρικής Αμερικής και ακόμη περισσότερο στους Ινδιάνους, τους γηγενείς κατοίκους της Αμερικής, οι οποίοι κατά χιλιάδες, εν απλότητι καρδίας, προσέρχονται στην Ορθοδοξία. Προσευχόμεθα για όλους σας.
Ευχαριστούμε τον Άγιο Καθηγούμενο της Μονής του Εσφιγμένου, κ. Βαρθολομαίο, για την έμπρακτη αγάπη και τον σεβασμό του στον Άγιο της Σκήτης μας, μα και το ενδιαφέρον του προς τους πατέρες της Ιεράς ημών Σκήτης.
Έτι δε ευχαριστούμε τον Άγιο Δικαίο και τους λοιπούς διακονητάς, ιεροψάλτας, μαγείρους, τραπεζαρέους, αλλά και όσους προσέφεραν από το υστέρημά τους, οίτινες εβοήθησαν τα μέγιστα στην τέλεση της ωραίας ταύτης πανηγύρεως.
Ευχόμεθα σε όλους, μοναχούς και λαϊκούς, χρόνια πολλά και ευλογημένα. Ο Άγιος Παντελεήμων να τους ευλογεί και να τους αγιάζει.
Αμήν.»
Ευχαριστήριος λόγος του Γέροντά μας
Στους θερμούς αυτούς και φιλάδελφους λόγους, ο Γέροντάς μας, Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αντανίας κ. Παρθένιος, ανταποκρίθηκε με πολλή αγάπη και ευγνωμοσύνη, οι οποίες αποτυπώθηκαν στον ακόλουθο εμπνευσμένο λόγο:
«Θεοφιλέστατε,
Πανοσιολογιώτατοι,
Σεβαστοί πατέρες και αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Τούτη την ιερά νύχτα, ύστερα από την κατανυκτική αγρυπνία και την κοινή μας μετάληψη από το Ποτήριο της ζωής, η καρδιά μου είναι πλημμυρισμένη από αισθήματα που δύσκολα μπορούν να εκφραστούν με ανθρώπινα λόγια. Διότι υπάρχουν στιγμές στη ζωή κατά τις οποίες ο άνθρωπος αισθάνεται πως ο χρόνος υποχωρεί μπροστά στην αιωνιότητα, πως το παρελθόν και το παρόν αγκαλιάζονται και πως η Πρόνοια του Θεού, αθόρυβα και θαυμαστά, συνδέει όλα τα γεγονότα σε έναν ενιαίο ύμνο ευχαριστίας.
Πρώτα απ’ όλα, αισθάνομαι ως ιερό χρέος να εκφράσω τη βαθύτατη και υιική μου ευγνωμοσύνη προς την Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητα, τον Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως – Νέας Ρώμης και Οικουμενικό Πατριάρχη κύριο κύριο Βαρθολομαίο, ο οποίος, με την πατριαρχική του αγάπη και εύνοια, μου έδωσε την ευλογία να έρθω σε αυτόν τον ουρανογήινο Περιβόλι της Υπεραγίας Θεοτόκου και, ύστερα από τόσα χρόνια, να σταθώ ενώπιον του ιερού Θυσιαστηρίου ως λειτουργός και αρχιερέας. Η ευλογία του δεν αποτελεί για μένα απλώς μία κανονική άδεια, αλλά μία αληθινή πνευματική αγκαλιά της Μητέρας Εκκλησίας και μία μαρτυρία ότι μέσα στην Εκκλησία κανένας ειλικρινής πόθος δεν χάνεται, αλλά φυλάσσεται στην καρδιά του Θεού μέχρι τη στιγμή της εκπλήρωσής του.
Από τα βάθη της καρδιάς μου ευχαριστώ επίσης τον Πανοσιολογιότατο Καθηγούμενο της Ιεράς και Βασιλικής Μονής Κουτλουμουσίου, αρχιμανδρίτη κύριο Νικόλαο, ο οποίος είχε την καλοσύνη να δώσει την ευλογία του, ώστε να προεξάρχω της ιεράς αυτής συνάξεως στην τιμία τούτη Σκήτη. Εγκάρδιες ευχαριστίες εκφράζω και προς τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Δεβρών και Κιτσέβου κ. Γεώργιο για την ευλογία που μου έδωσε, ενώ συγχρόνως σας μεταφέρω και τους αδελφικούς του χαιρετισμούς.
Ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη απευθύνω προς τον Δικαίο της Ιεράς Σκήτης, τον αγαπημένο μας αδελφό και πολύτιμο φίλο, τον οσιολογιώτατο ιεροδιάκονο κύριο Χρυσόστομο, ο οποίος είχε την καλοσύνη να μας προσκαλέσει να προεξάρχουμε της αγρυπνίας και της Θείας Λειτουργίας. Η αδελφική του αγάπη, η ειλικρίνειά του και η φιλόξενη ψυχή του έκαναν τη νύχτα αυτή ακόμη πιο φωτεινή και την χάραξαν βαθύτερα στις καρδιές μας. Ευχαριστώ και ολόκληρη την εδώ αδελφότητα, η οποία μας υποδέχθηκε όχι ως ξένους και επισκέπτες, αλλά ως δικούς της ανθρώπους, ως αδελφούς στην κοινή μοναχική κλήση και στην κοινή ελπίδα της Βασιλείας του Θεού.
Η σημερινή ημέρα κρύβει για μένα ένα ιδιαίτερο και πολύ προσωπικό μυστήριο. Κατά τη σημερινή εορτή, κατά την οποία μαζί με τον Άγιο μεγαλομάρτυρα και ιαματικό Παντελεήμονα τιμούμε και τους Αγίους Επταρίθμους – τους διδασκάλους, φωτιστές και πνευματικούς μας πατέρες –, πριν από τριάντα ένα χρόνια, στον ναό του Αγίου Κλήμεντος Αχρίδος, χειροτονήθηκα ιερομόναχος. Τότε, με φόβο και τρόμο, δέχθηκα τη χάρη της ιεροσύνης, χωρίς να γνωρίζω σε ποιους δρόμους θα με οδηγούσε ο Κύριος.
Και να που σήμερα, ύστερα από τριάντα ένα χρόνια, κατά την ίδια εορτή, η Πρόνοια του Θεού με αξίωσε να προσφέρω την αναίμακτη Θυσία στην Ιερά Σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος, μέσα στο Άγιον Όρος του Άθωνα.
Πριν από τριάντα έξι χρόνια, ως νέος δόκιμος, έζησα στην Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου, κοντά στον μακαριστό Γέροντα Γεώργιο, από τον οποίο δέχθηκα πολλές πνευματικές διδαχές, αγάπη και αγιορείτικη παράδοση. Τότε στεκόμουν μέσα στον ναό ως αρχάριος και μαθητής, ακούγοντας τον ψίθυρο της προσευχής και μαθητεύοντας στην υπακοή. Σήμερα, ύστερα από τόσα χρόνια, στάθηκα στο ίδιο Άγιον Όρος ενώπιον του Θυσιαστηρίου ως λειτουργός και επίσκοπος. Η επίγνωση αυτή δεν μου γεννά αίσθημα τιμής, αλλά βαθιά συγκίνηση, ταπείνωση και δέος μπροστά στις ανείπωτες κρίσεις του Θεού.
Το Άγιον Όρος έχει διαδραματίσει τεράστιο ρόλο στον πνευματικό φωτισμό του λαού μας. Από αυτούς τους βράχους, τα σπήλαια, τους ναούς και τα μοναχικά κελιά ξεχύνονταν ανά τους αιώνες προσευχή, πνευματική γραμματεία, πίστη, παρηγοριά και φως. Και σήμερα ακόμη, ο Άθως εξακολουθεί να μας ενισχύει μέσα από την αγαθή και καρποφόρα συνεργασία που καλλιεργούμε με το Άγιον Όρος, μία συνεργασία θεμελιωμένη στην αδελφική αγάπη, στον αμοιβαίο σεβασμό και στην κοινή μαρτυρία της ορθόδοξης πίστης. Για όλα αυτά, η αδελφότητά μας και ο λαός μας παραμένουν βαθιά ευγνώμονες.
Πραγματικά, το Άγιον Όρος αποτελεί μεγάλη ευλογία όχι μόνο για την Ορθοδοξία, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Ενώ ο κόσμος εξαντλείται μέσα στον θόρυβο, στη βιασύνη και στην αδιάκοπη αυτοπροβολή, ο Άθως μαρτυρεί ότι η αληθινή ζωή γεννιέται μέσα στη σιωπή, ότι ο άνθρωπος γίνεται ελεύθερος όταν κόβει το θέλημά του και ότι η μεγαλύτερη δύναμη κρύβεται στην ταπεινή επίκληση του ονόματος του Ιησού.
Ο Άγιος μεγαλομάρτυρας και ιαματικός Παντελεήμων μαρτύρησε τον Χριστό με το αίμα του. Ο μοναχός, από την άλλη, καλείται καθημερινά να Τον μαρτυρεί με το μαρτύριο της συνείδησης. Πρόκειται για ένα σιωπηλό μαρτύριο: να πεθαίνει ως προς τη φιλαυτία, το θέλημα και τα πάθη του· να παραμένει πιστός όταν κανείς δεν τον βλέπει· να αγαπά όταν δεν βρίσκει ανταπόκριση· να προσεύχεται για έναν κόσμο που ίσως ποτέ δεν θα μάθει ποιος προσευχήθηκε γι’ αυτόν.
Το αίμα του μάρτυρα χύνεται μία φορά, ενώ το αίμα της μοναχικής καρδιάς χύνεται σταγόνα σταγόνα, μέσα στην υπακοή, στην προσευχή, στην αγρυπνία, στη μετάνοια και στην αγάπη.
Είθε ο Άγιος μεγαλομάρτυρας και ιαματικός Παντελεήμων να θεραπεύει τις ψυχές και τα σώματά μας, και οι Άγιοι Επτάριθμοι να φωτίζουν όλους τους λαούς με το φως του Ευαγγελίου. Η Υπεραγία Θεοτόκος, η Ηγουμένη του ιερού αυτού τόπου, ας διαφυλάττει την αγιορείτικη μοναστική πολιτεία, τον Παναγιότατο Οικουμενικό Πατριάρχη, την Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου, την Ιερά αυτή Σκήτη και όλους εσάς, αγαπητοί πατέρες και αδελφοί.
Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, για την αγάπη, για την προσευχή και για την ιερή αυτή χαρά, την οποία θα κρατώ στην καρδιά μου ως πολύτιμη παρακαταθήκη μέχρι το τέλος της ζωής μου.
Ο Θεός να σας ευλογεί και ο Άγιος Παντελεήμων να σας προστατεύει πάντοτε.
Αμήν.»
Καταληκτικές ευχαριστίες του Δικαίου της Σκήτης
Τέλος, με εγκάρδια ευγνωμοσύνη έλαβε τον λόγο ο σεβαστός Δικαίος της Σκήτης, ιεροδιάκονος κ. Χρυσόστομος, ευχαριστώντας ονομαστικά όλους όσοι συνέβαλαν ώστε η ιερή αυτή πανήγυρη να τελεστεί με τόση λαμπρότητα και πνευματική χάρη. Ολοκληρώνοντας, απηύθυνε ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τον Γέροντά μας, Επίσκοπο κ. Παρθένιο:
«Τελευταίο, άφησα εσάς και την ιερά και πεφιλημένη ημίν αδελφότητά σας και όλους τους συνοδοιπόρους σας σε αυτή την ιερά αποδημία, Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Άγιε Αντανίας, κύριε Παρθένιε, Γέροντα της ξακουστής Μονής του Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι. Όποιος έχει επισκεφθεί τη Μονή σας, γίνεται μάρτυρας των θαυμασίων του Θεού που συντελέστηκαν και συνεχίζουν να συντελούνται εκεί. Αισθάνονται έντονη τη χάρη του Αγίου Πνεύματος στην παρουσία του Τιμίου Προδρόμου και την πλούσια αγάπη του Γέροντα και της αδελφότητας. Ευχαριστούμε τον Τριαδικό Θεό και τον θεράποντα του Άγιο Παντελεήμονα για την εδώ ευλογητή παρουσία σας, την πρώτη ως Αρχιερέως και ασφαλώς όχι και την τελευταία. Κατά τη διάρκεια της σημερινής αγρυπνίας, σφυρηλατήθηκε ένας δεσμός ανάμεσα στο Άγιον Όρος και τον Μπίγκορσκι. Σας προσφέρουμε, λοιπόν, την παρούσα εικόνα του προστάτου και εφ’ όρου του σκήτης μας, του Αθλοφόρου Αγίου και ιαματικού Παντελεήμονος, για να την τοποθετήσετε στο καθολικό της Ιεράς Μονής σας ως πηγή χάριτος και αγιασμού και να αποτελεί το ορατό σημείο της ενότητος της Ιεράς ημών Αγιορείτικης Σκήτης του Αγίου Παντελεήμονος με την Ιερά Μονή του Τιμίου Προδρόμου Μπίγκορσκι, της αδελφότητάς της και των ευλαβών της προσκυνητών, του ευλογημένου και πολυταλαιπωρημένου Ορθοδόξου λαού της πατρίδας σας. Βλέποντας αυτή την εικόνα, θα μας τιμάστε και θα εύχεστε για εμάς τους ταπεινούς Σκιτιώτες. Σας ευχαριστώ.»
Αναμνηστικά δώρα και μόνιμη πνευματική κοινωνία
Ως έκφραση ευγνωμοσύνης και ως μόνιμο ενθύμιο της σημερινής ιερής πανηγύρεως, ο Γέροντάς μας προσέφερε στον Δικαίο της Σκήτης, π. Χρυσόστομο, την αρχιερατική του μίτρα, προκειμένου αυτή να εξυπηρετεί τις ανάγκες της Σκήτης σε μελλοντικές αρχιερατικές ιερουργίες.
Στον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μυρίνης κ. Αθηναγόρα προσέφερε αρχιερατικό εγκόλπιο με παράσταση της Υπεραγίας Θεοτόκου ενθρόνου, ενώπιον της Οποίας παρίστανται προσευχητικώς ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής και ο Άγιος Ιωάννης ο εκ Δίβρης, Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος και πρώτος κτήτορας της Ιεράς Μονής του Μπίγκορσκι.
Έτσι ολοκληρώθηκε αυτή η αληθινά υπερπλήρης χάριτος αγιορείτικη νύχτα – με προσευχή, με τη Θεία Ευχαριστία, με αδελφική αγάπη, με αμοιβαία προσφορά και με ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, ο Οποίος οικονομεί τις πορείες της ζωής καλύτερα απ’ όσο μπορεί να φανταστεί η ανθρώπινη καρδιά.
Για τον Γέροντά μας και για ολόκληρη τη μοναστική οικογένεια του Μπίγκορσκι, αυτό δεν ήταν απλώς η συμμετοχή σε μία ακόμη αγιορείτικη πανήγυρη, αλλά ένα ανέκφραστο ψυχικό και πνευματικό βίωμα – μία στιγμή κατά την οποία ήταν σαν να παραμερίζεται το πέπλο του ορατού και τα πράγματα να θεωρούνται από την «άλλη πλευρά», μέσα στο φως της θείας Προνοίας και της αιωνιότητας.
Ήταν μία επιστροφή στις πνευματικές πηγές, μία συνάντηση της αρχής με το βάθος της μοναχικής πορείας, του τότε δοκίμου με τον σημερινό Αρχιερέα, του παλαιού πόθου με τη χαριτωμένη εκπλήρωσή του.
Πράγματι, υπήρξε υπερπερισσεύουσα η χάρη!
Δόξα τω Θεώ και ευχαριστία στον Άγιο Παντελεήμονα και στους Αγίους Επταρίθμους για την προσευχητική τους πρεσβεία!
Στην Ιερά Σκήτη του Αναργύρου και Μάρτυρος Παντελεήμονος, κάτω από τη μητρική σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, έκλεισε ένας πνευματικός κύκλος, ενώ συγχρόνως άνοιξε μία νέα σελίδα αδελφικής και ευχαριστιακής κοινωνίας.
Η μνήμη αυτής της νύχτας θα παραμείνει βαθιά χαραγμένη στις καρδιές όλων όσοι ήταν παρόντες και θα καταγραφεί στο χρονικό της Ιεράς μας Μονής ως μαρτυρία ότι η θεία Πρόνοια δεν λησμονεί κανέναν ειλικρινή πόθο και ότι εκείνο που κατατίθεται με ταπείνωση ενώπιον του Θεού, κατά την ώρα Του επιστρέφει ως ευλογία, χαρά και ευχαριστήριος ύμνος.
Δόξα Αυτώ!
