Fjalë e Shenjtërisë së Tij, Episkopit të Antanisë z. Partheni, e mbajtur pas leximit të Ungjillit të shenjtë në Eukaristinë Hyjnore të Vigjiljes së madhe të Ujit të Bekuar, më 5/18 janar 2026, viti i Zotit
Në emër të Atit dhe të Birit dhe të Shpirtit të Shenjtë!
Shpëtimtari i botës, të dashurit e mi, Zoti ynë Jisu Krisht, e fillon predikimin e Tij publik pas Pagëzimit të Tij në lumin Jordan. Vetëm atëherë, pasi zbulohet para botës, Ai del për të shpallur Lajmin e Mirë të Mbretërisë së Perëndisë. Dhe ky zbulim ndodh përmes atij që quhet Pararendësi i Tij, pararendësi i Tij i shenjtë, Shën Gjon Pagëzori, i cili në brigjet e Jordanit dëshmoi qartë dhe pa mëdyshje: “Ja Qengji i Perëndisë, që merr mbi Vete mëkatet e botës.”[1]
Asgjë te Shën Gjoni nuk është e rastësishme: as shërbimi i tij, as ardhja e tij në botë. Ai lindi në mënyrë të mrekullueshme, nga prindër të moshuar, sipas lajmërimit engjëllor të Kryeengjëllit Gabriel, drejtuar atit të tij Zakaria, i cili ishte kryeprift dhe shërbente në Tempullin e Zotit. Shkrimi i Shenjtë na dëshmon se Zakaria, duke dëgjuar premtimin se bashkëshortja e tij sterile dhe e moshuar, Elizabeta, do të lindte një djalë, u lëkund dhe pyeti: “Si do ta kuptoj këtë? Sepse unë jam plak dhe gruaja ime është në moshë të shtyrë.”[2] Për këtë mosbesim, ai u bë memec përkohësisht, deri sa premtimi u përmbush dhe derisa, me bindje ndaj urdhrit engjëllor, shkroi emrin e fëmijës: Gjon[3]. Ky heshtje dhe më pas rrëfim nuk është vetëm një mësim personal për Zakarian, por një tregues i thellë shpirtëror: fjala njerëzore hesht para misterit, për t’u hapur sërish si dëshmi dhe lavdërim kur misteri zbulohet.
Prandaj edhe Kisha, në prag të festës së madhe të Teofanisë, në këtë të diel para Pagëzimit të Krishtit, na rikthen sërish te figura e Shën Gjon Pagëzorit, duke na lexuar Ungjillin sipas Shën Markut, i cili fillon pikërisht me predikimin e tij në shkretëtirë[4]. Para syve tanë shpirtërorë shfaqet figura e asketit: i veshur me rroba prej qimesh deveje, i ushqyer me karkaleca dhe mjaltë të egër, plotësisht i çliruar nga gjithçka që e lidh njeriun me rehati dhe vetëkënaqësi të kësaj bote. Jo si një figurë romantike, por si një qortim i gjallë dhe një paralajmërim i gjallë për diçka rrënjësisht të re.
Kisha na e paraqet Shën Gjonin si shembull, si model të njeriut që jeton me vetëdijen e plotë se kjo botë nuk është e vërteta përfundimtare. Ai është ai që tregon drejt Mbretërisë Qiellore, jo vetëm me fjalë, por me gjithë jetën e tij. Ai është zëri që shpall krijesën e re, fillimin e një epoke të re në historinë e shpëtimit. Kjo epokë e re nuk fillon me një ide apo mësim, por me një Person – me Birin e Perëndisë, që bëhet njeri. Shën Gjoni nuk e imponon veten, por zhduket përpara Atij që e shpall: “Ai duhet të rritet, ndërsa unë të zvogëlohem.”[5]
Përmes shembullit të Shën Gjonit, Kisha na mëson se çfarë duhet të jemi nëse duam të jemi nxënës të Krishtit. Na tregon se njohja e Krishtit nuk është rezultat i kureshtjes intelektuale, por fryt i përgatitjes së brendshme, i pendimit dhe i përulësisë. Sepse Krishti vjen në një mënyrë që e trondit logjikën e kësaj bote: Krijuesi i botës, Krijuesi i gjithë krijesës së dukshme dhe të padukshme, nuk vjen në lavdi, por në përulësi; nuk vjen si një Perëndi i largët, por si Njeri, si “një prej nesh”. Apostulli Pavël e përshkruan këtë mister me fjalë shumë të fuqishme, kur thotë se Krishti “e përuli Vetveten, duke marrë trajtën e shërbëtorit”[6], që njeriu, përmes hirit, të bëhet pjesëmarrës i jetës hyjnore.
Në një vend tjetër të letrave të tij, Apostulli thotë se e “dimë se e gjithë krijesa bashkë me ne rënkon dhe vuan dhimbjet e lindjes deri më sot”[7], duke pritur çlirimin nga prishshmëria. Rënia e njeriut nuk e ka prekur vetëm shpirtin njerëzor, por tërë krijesën. Prandaj shpëtimi në Krisht nuk është arratisje nga bota, por ripërtëritje e saj. Në Krishtin, e gjithë krijesa shenjtërohet dhe kthehet te kuptimi i saj fillestar. Pikërisht për këtë arsye, festa e Teofanisë ka një domethënie kaq të thellë kozmike. Krishti hyn në ujërat e Jordanit jo sepse ka nevojë për pastrim, por për t’i shenjtëruar ujërat dhe, përmes tyre, gjithë natyrën. Uji, që përbën pjesën më të madhe të Tokës dhe, natyrisht, të trupit tonë, bëhet bartës i hirit dhe ndriçimit hyjnor. Nuk është rastësi që Perëndia zgjedh pikërisht këtë element. Me këtë Ai na tregon se bota materiale nuk është diçka e huaj ndaj planit të Perëndisë për shpëtimin, por pjesë e tij. Trupi njerëzor, si pjesë e botës së krijuar, nuk është pengesë për shpëtimin, por vendi ku ai realizohet.
Në Ungjillin e së dielës së Ringjalljes, në shërbesën e Mëngjesores, dëgjuam se Krishti i Ringjallur u shfaqet nxënësve me Trupin e Tij të shndërruar, por realisht njerëzor, dhe ha para tyre, për t’u treguar, nga njëra anë, se Ringjallja nuk është një vegim, dhe nga ana tjetër, se Ai ka një Trup të vërtetë njerëzor[8]. Ky Trup, i lavdëruar dhe i hyjnizuar, ngjitet në qiell dhe “ulet në të djathtën e Atit”. Kështu, Krishti e fut natyrën njerëzore në vetë zemrën e jetës hyjnore. Kjo është dëshmia përfundimtare se Perëndia dëshiron ta shpëtojë njeriun e tërë: shpirtin dhe trupin.
Pikërisht për këtë arsye, asgjë nuk e trondit historinë njerëzore kaq thellë sa kjo e vërtetë: Perëndia, Krijuesi i qiellit dhe i tokës, u bë njeri për mua, për ty, për çdo person të vetëm nga krijimi i botës e deri në fund. Dhe jo vetëm që u afrua, por na dha Trupin e Tij si ushqim, si Druri i vërtetë i Jetës, që zëvendëson drurin e humbur të Edenit. Atje, përmes mosbindjes, hyri vdekja; këtu, përmes bindjes dhe dashurisë, na jepet jeta.
Ekonomia hyjnore e Perëndisë për shpëtimin tonë na rikthen vazhdimisht te një e vërtetë e thjeshtë, por e pashmangshme: Perëndia kërkon prej nesh përulësi. Jo një ndjenjë abstrakte, por një mënyrë ekzistence. Krishti e tregoi këtë përulësi që nga lindja në shpellë, gjatë gjithë jetës së Tij, e deri te vdekja në kryq, që është kulmi i dashurisë dhe i vetëpëruljes. Dhe pikërisht përmes kësaj përulësie, njeriu shndërrohet në krijesë të re[9].
Historia na dëshmon se ata që kanë dhënë kontributin më të madh për botën kanë qenë njerëz që kanë jetuar në përulësi, me kujtimin e vdekjes dhe me vetëdijen se kjo jetë është kalimtare. Shenjtërit, për të cilët lexojmë në jetët e tyre, nuk ikën nga bota nga urrejtja, por e tejkaluan botën nga dashuria për përjetësinë. Për ta, vdekja nuk ishte fund, por kalim. Ndërsa sot, shpesh shohim se edhe ne, të krishterët, kemi frikë nga vdekja dhe nga biseda për të. Harrojmë se, ashtu si lindja është hyrje natyrore në jetë, po ashtu edhe largimi nga kjo botë është kalim drejt një lindjeje të re, të përjetshme.
Në këtë kontekst duhet ta kuptojmë edhe kohën tonë bashkëkohore. Jetojmë në një epokë ku teknologjia po zë gjithnjë e më shumë hapësirën e jetës njerëzore. Bota digjitale, ndonëse e dobishme, shpesh e përjashton trupin, marrëdhënien e gjallë, praninë konkrete. Njeriu lehtë bëhet një “vëzhgues pa trup”, i shkëputur nga realiteti i bashkësisë. Por festa e Teofanisë na kujton se Perëndia nuk e shpëtoi botën virtualisht, por realisht, trupërisht, në ujërat e Jordanit. Krishti nuk erdhi për të shpëtuar një abstraksion, një ide për njeriun, por njeriun e gjallë, të plotë.
Prandaj, thirrja e kësaj feste për ne është shumë e qartë: të jetojmë si kripa e tokës dhe drita e botës, të vetëdijshëm se bota[10], në masë të madhe, varet nga mënyra se si ne, të krishterët, e jetojmë Pagëzimin tonë. Ne duhet, si Shën Gjoni, të dëshmojmë me jetën, e jo vetëm me fjalë, duke treguar drejt Krishtit, drejt Qengjit të Perëndisë që merr mëkatet e botës.
Me lutjet e Shën Gjon Pagëzorit, ta përjetojmë festën e Teofanisë si Ndriçim të vërtetë. Shumë prej jush do të hyjnë në ujërat e shenjtëruara, por më e rëndësishmja është që, mbi të gjitha, të hyjmë në këtë Mister të madh shpirtërisht, me pendim dhe me besim. Le të jetë çdo festë një shkallë më afër Perëndisë, një hap drejt një bashkësie më të thellë me Të dhe me bashkëqeniet tona.
Kështu, kjo festë le të na afrojë me Shpëtimtarin tonë të dashur, Zotin Jisu Krisht, dhe me lavdërimin e Trinisë së Shenjtë – Atit dhe Birit dhe Shpirtit të Shenjtë. Amin.
[1] Gjoni 1, 29.
[2] Luka 1, 18.
[3] Po aty, 63.
[4] shih Marku 1, 1-8.
[5] Gjoni 3, 30.
[6] Filipianëve 2, 7.
[7] Romakëve 8, 22.
[8] shih Gjoni 21, 1-14.
[9] shih Gjoni 21, 1–14.
[10] krh. Mateu 5, 13–14.
