Sot, në të dielën e gëzueshme të Grave Mirobartëse, Plaku ynë i dashur, Hirësia e Tij Episkopi i Antanisë, z. Partenij, kremtoi një Liturgji Hyjnore arhierore në kishën e lashtë të Apostullit të Shenjtë Jakob (Chiesa di San Jacopo Soprarno), në vetë qendrën e Firences, në brigjet e lumit Arno. Në bashkëkremtim lutësor me Hirësinë e Tij ishin: përgjegjësi i kishës, arkimandriti z. Nikolaos Papadopoulos, mëkëmbës arhieror për Toskanën dhe Ligurinë, si dhe bashkëvëllezërit tanë: etërit Dositej, Kiril, Anatolij dhe Efrosinij.
Në këtë bashkësi lutësore, së bashku me Plakun dhe etërit, morën pjesë edhe motrat nga dy manastiret tona të shenjta, Rajçica dhe Preçista, me të cilat në këto ditë të bekuara jemi në pelegrinazh në vendet e shenjta të Italisë.
Kisha “Shën Apostulli Jakob mbi Arno”, të cilën firentinasit, me një përkushtim të dukshëm, e kanë quajtur San Jacopo Soprarno (fjalë për fjalë “Shën Jakobi mbi Arno”), bën pjesë ndër vendet më të vjetra të kultit në këtë qytet, pa dyshim një nga më të bukurit në Evropë. Fillimisht një bazilikë romaneske me tre nefë, ekzistenca e saj dokumentohet që në shekullin XI. Me kalimin e shekujve, ky tempull i shenjtë është restauruar dhe zgjeruar, kështu që sot pamja e tij mban gjurmët e disa epokave. Nën këto qemerë të përshkuar nga lutja, gjatë dhjetë shekujve, kanë kaluar pa numër pelegrinë dhe besimtarë, me të njëjtin besim me të cilin Gratë Mirobartëse nxituan drejt Varrit të zbrazët atë mëngjes të hershëm.
Që nga viti 2006, me bekimin e Arqidioqezës së Firences, kjo kishë e çmuar i është besuar Arqipeshkvisë Ortodokse të Italisë dhe Maltës (nën omoforin e Patriarkanës Ekumenike), dhe që atëherë në muret e saj të lashta ka filluar sërish të jehojë jeta liturgjike ortodokse lindore—në një tempull që, me vetë historinë e tij, është një pikëtakim midis Perëndimit dhe Lindjes, midis ritmit bizantin dhe atij romanes të së shenjtës.
Vërtet i madh dhe i pashprehshëm është ngazëllimi lutësor për të kremtuar Liturgjinë e Shenjtë në një kishë, qemerët e së cilës, ndër shekuj, kanë ruajtur pëshpëritjet e pelegrinëve dhe zërat e mjeshtërve të Rilindjes, e që sot jehojnë me shpalljen paskale “Krishti u Ngjall!” Në mes të një madhështie të tillë—arkitekturë që vetë është një kryevepër e artit të shenjtë të krishterë—njeriu e kupton më thellë dhe e ndien më fuqishëm atë që çdo i krishterë besimtar e mban në zemër: se Shtëpia e Zotit është kudo një; se një dhe e njëjtë është edhe Kupa e Jetës që ngrihet nën këta qemerë, ashtu si edhe nën qemerët e manastirit tonë të dashur të Bigorskit; se kufijtë e stilit, të gjuhës dhe të epokës janë vetëm një vel i zbukuruar, ndërsa Liturgjia depërton nëpër të gjitha kohërat, ashtu siç i kapërcen të gjitha kufijtë, gjuhët dhe kombet: “Jezu Krishti është i njëjti dje, sot dhe përjetë” (Hebrenjve 13:8). Pikërisht kjo u dëshmua sot në “Shën Jakobi mbi Arno”, ku fjala ungjillore dhe lutjet liturgjike u dëgjuan në gjashtë gjuhë, para një populli të vetëm të Krishtit, të mbledhur nga kombe dhe shtete të ndryshme.
Në fund të Liturgjisë Hyjnore, Episkopi z. Partenij shprehu falënderim të përzemërt ndaj mikpritësit tonë të dashur dhe bujar, Fortlumturisë së Tij, arkimandritit z. Nikolaos, i cili, me ngrohtësi firentinase, na hapi dyert e këtij tempulli të bekuar dhe bashkëkremtoi me ne në dashuri vëllazërore. Shërbesa e tij baritore në Toskanë dhe Liguri, në vetë djepin e Rilindjes, është një dëshmi se Kisha nuk njeh tokë të huaj: kudo që ngrihen Kupa e shenjtë dhe Diskosi i shenjtë, dhe kudo që lexohet e jetohet Ungjilli, Krishti është i njëjti.
Me këtë Liturgji Hyjnore arhierore, pelegrinazhi ynë në tokën e bekuar të Italisë—tokë e kaq shumë shenjtorëve, burra e gra, e martirëve të parë të krishterë dhe e një tradite të lashtë kishtare—merr edhe kurorëzimin e tij shpirtëror. Në këto pak ditë të bekuara, Plaku, etërit e Bigorskit dhe motrat e Rajçicës dhe Preçistës vizituan vende që dikur janë shenjtëruar nga lutjet dhe asketizmi i bijve të parë të Krishtit; pamë varret e apostujve, të martirëve, të burrave dhe grave të shenjta dhe prekëm shenjtërore të Kishës së dikurshme të pandarë. Tani, në rrugën e Grave Mirobartëse, kthehemi në shtëpi me zemra të mbushura me të njëjtën mirënjohje: se Zoti na bëri të denjë, si edhe ato, të nxitojmë drejt të Ngjallurit dhe ta gjejmë Atë aty ku gjithmonë pret dhe jep Vetveten—në Kupën e Kungimit të Shenjtë.
Krishti u Ngjall! Vërtet u Ngjall!
