U mbajt Kongresi i Dhjetë Ndërkombëtar i Shoqërisë për Liturgjinë Lindore në Qipro

Më 2 qershor, në Fakultetin Teologjik në Lefkosia të Qipros, u hap solemnisht Kongresi i Dhjetë Ndërkombëtar i Shoqërisë për Liturgjinë Lindore. Në këtë ngjarje prestigjioze morën pjesë disa nga studiuesit më të shquar të liturgjisë nga mbarë bota, ndërsa përmes kumtesave të tyre u trajtua një spektër i gjerë çështjesh të lidhura me traditat e ndryshme liturgjike:

  • Tradita qipriote: arkimandriti Grigorios Ioannidis, Mitropolit i zgjedhur i Pafosit; Marie-Ève Geiger; Harald Buchinger; dhe Bissera Pentcheva.
  • Bizanti dhe Konstandinopoja: Thomas Kremer, Stylianos Hadjigregoriou, Susan Francino, Elias Haslwanter, Philip Zymaris, Claudia Rapp, Marcel Mojzes, Pantelis Levakos, Gavril Pistea dhe Basilius Hrun.
  • Aleksandria, Etiopia dhe Nubia: Agata Deptuła, Habtemichael Kidane, Arsany Paul, Elsa Lucassen, Arsenius Mikhail dhe Agnes Mihálykó.
  • Tradita e Jerusalemit dhe Tipiku i Shën Savës: Diego Fittipaldi, Daniel Galadza, Gregory Tucker dhe Stephen Shoemaker.
  • Traditat sllave dhe rumune – përkthimet dhe librat e shtypur: András Dobos, Nina Glibetić, Vasyl Popeliastyi, Szymon Marinczak, Mark Morozowich, Alexander Andreev, Mikhail Khalid Karama dhe Andrei Dumitrescu.Tradita siriake, melkite dhe orientale: Episkopi Basil i San Franciskos, nga Kisha Ortodokse në Amerikë; Joseph Alencherry; Mateusz Potoczny; Martin Lüstraeten; José Kocheparampil; dhe Ephrem Ishac.

Me rëndësi të veçantë për ne ishte pjesëmarrja e bashkëvëllait tonë, arkimandrit Anatolij, i cili, me bekimin e Atit tonë shpirtëror, Hirësisë së Tij, Episkopit të Antanisë z. Partenij, aktualisht në Romë po përgatit doktoraturën e tij kushtuar zhvillimit të Liturgjisë në Kryepiskopatën e Ohrit gjatë periudhës pasbizantine. Ai mbajti kumtesën me temë: “Dhimitër Homatiani, një burim liturgjik i panjohur i shekullit XIII.”

Në punimin e tij, arkimandrit Anatolij shtjelloi se si të dhënat liturgjike të përfshira në veprat e këtij kryepiskopi të shquar të Ohrit dhe kanonisti të njohur, deri më tani kanë mbetur jashtë vëmendjes së botës shkencore. Prezantimi i tij, i cili hapi një diskutim produktiv dhe ngjalli interes të madh, nxori në dritë dëshmi të rëndësishme për tipikun katedral të Shën Sofisë së Konstandinopojës. Mbi bazën e këtyre gjetjeve, autori propozoi një hipotezë të re, e cila shpjegon disa aspekte të ndikimit të ndërsjellë ndërmjet tipikut monastik dhe atij katedral, si dhe fazën e fundit të zhvillimit të praktikës katedrale.

Kongresi u kurorëzua me një Liturgji Hyjnore solemne hierarkike në Katedralen “Shën Varnava” në Lefkosia. Liturgjinë e kryesoi episkopi vikar i Kryepiskopit të Qipros, Hirësia e Tij, Episkopi Grigorios i Mesaorias. Në bashkëmeshim morën pjesë edhe Hirësia e Tij, Episkopi Basil i San Franciskos, arkimandrit Anatolij, protojereu Philip Zymaris, kryetari i deritanishëm i Shoqërisë, protojereu Stefanos Alexopoulos, protojerejtë Dimitrios dhe Kyprianos nga katedralja, si dhe prifti Gavril Pistea dhe dhjaku Mikhail Karama.