Më 9 qershor të këtij viti, me bekimin e Atit të saj shpirtëror, Hirësisë së Tij, Episkopit të Antanisë z. Partenij, murgesha Efimija nga Manastiri “Shën Gjergji Fitimtar” në Rajçicë, mbrojti me sukses punimin e saj të dytë të magjistraturës, kësaj radhe në Fakultetin Teologjik Ortodoks “Shën Klimenti i Ohrit” në Shkup.
Punimi mban titullin: “Arsimi fetar në sistemin arsimor publik – analizë krahasuese me vështrim të veçantë mbi Maqedoninë e Veriut.” Mentorja e këtij punimi të rëndësishëm ishte Prof. Dr. Aneta Jovkovska, ndërsa anëtarë të komisionit ishin edhe i nderuari Mitropolit i Dibrës dhe Kërçovës, Prof. Dr. Georgij Gjorgjevski, si dhe Doc. Dr. Darko Anev.
Hulumtimi është fryt i një pune dhe bashkëpunimi shumëvjeçar në lidhje me këtë çështje dhe ofron një vështrim të thelluar teologjik, pedagogjik, juridiko-politik dhe shoqëror-shkencor. Përmes një analize të hollësishme të kushtetutave, ligjeve, politikave arsimore, si dhe përmes një analize të gjerë krahasuese të modeleve evropiane dhe ballkanike, autorja e kundërshton drejtpërdrejt tezën mbi papajtueshmërinë e sekularizmit me arsimin fetar. Njëkohësisht, ajo ndalet edhe te konteksti historik pas Luftës së Dytë Botërore, matrica ideologjike marksiste e të cilit vazhdon të shfaqet edhe në kontekstin bashkëkohor demokratik arsimor.
Fokusi i punimit është vendosur mbi gjendjen vendore, me tezën se në Maqedoni nuk ekziston pengesë kushtetuese për integrimin e këtij arsimi, por se problemi qëndron në interpretimin kufizues të sekularizmit.
Për nevojat e punimit u realizuan dy hulumtime të rëndësishme: një hulumtim empirik kuantitativ, i realizuar me metodën CATI mbi 1.200 të anketuar, si dhe një hulumtim eksplorues me prindër, i zhvilluar përmes platformës Google Forms.
Si problemi kryesor në vendin tonë është identifikuar korniza shumë e kufizuar kohore e përfaqësimit të lëndës Etika në religjione, e cila përfshin vetëm 36 orë mësimore gjatë një gjysmëvjetori në klasën e gjashtë, gjë që e bën të pamundur shfrytëzimin e plotë të potencialit të saj edukativ dhe formues.
Punimi ofron edhe rekomandime konkrete drejtuar institucioneve: rikthimin e statusit të mëparshëm detyrues-zgjedhor të lëndës Etika në religjione, gjetjen e një zgjidhjeje sistematike për punësimin e teologëve, si dhe zgjerimin gradual të kësaj lënde në më shumë klasa.
Gjatë mbrojtjes, murgesha Efimija dëshmoi një nivel të lartë pjekurie akademike, mendim kritik dhe argumentim të qëndrueshëm shkencor.
I shprehim mirënjohjen tonë të sinqertë mentores dhe anëtarëve të komisionit, ndërsa murgeshës Efimija i përcjellim urimet tona më të përzemërta, me dëshira për suksese të mëtejshme akademike dhe, mbi të gjitha, për një përparim të pandërprerë drejt Zotit tonë Jezu Krisht.
