Има нешто длабоко утешно во тоа што првата седмица на Великиот пост завршува со чудо. Значи, не со некое наше бедно достигнување, не со некоја наша ништожна заслуга, туку со чудо на Светија кој и по смртта се грижи за Божјиот народ. Тодорова Сабота е ден на благодарност: благодарност за подвигот што го поминавме, за храната што ни беше дадена кога немавме друга, за Великомаченикот кој бдее над оние кои се воздржуваат и се борат со злото.
Бигорската обител денес мирисаше на варена пченица. Коливото, таа проста, древна храна на сиромашните и на светиите, беше подготвено, благословено и раздадено на верните, како спомен на чудото на свети Теодор Тирон. Зашто кога отпадникот Јулијан сакаше тајно да ја оскверни храната на христијанскиот народ со крв од идолски жртви, свети Теодор му се јави на Константинополскиот архиепископ Евдоксиј во сон и го предупреди: Не јадете од пазарската храна, туку варете пченица и со неа хранете се. И народот беше спасен. Не со меч, не со политика, туку со варена пченица и со молитвата на светителот.
Тропарот на Великомаченикот ја воспева оваа тајна со зборови полни со парадокс: „Големи се достигнувањата на верата, зашто светиот маченик Теодор се радуваше во пламенот како при води на спокој, принесувајќи се себеси како сладок леб на Троица.“ Сладок леб среде оган; одмор среде пламен. Тоа е логиката на маченичката совест, која е иста како логиката на Крстот: токму таму каде што светот гледа уништожение, верата гледа принос; токму таму каде што телото согорува, душата наоѓа одмор. И ние, кои оваа седмица согорувавме духовно – макар и најмалку, макар и најскромно – во огнот на воздржанието, можеме да разбереме барем нешто од таа радост среде пламенот.
А кондакот додава: „Твојата вера во Христа беше како оклоп на твоето срце: со неа ја надмина силата на непријателот. Затоа си овенчан во вечноста со небесен венец.“ Оклоп на срцето – тоа е верата. И целата прва седмица на постот беше облекување во тој оклоп. Ден по ден, богослужба по богослужба, метанија по метанија, ние се облекувавме во верата, ја ставивме врз срцето, и непријателот – макар и да не престана да напаѓа – не можеше да нè пробие.
Стихирите на утрената го нарекуваат свети Теодор „вистински дар Божји“, зашто самото негово име, Теодор, значи токму тоа: Божји дар. И тој дар не е само за древните христијани во Константинопол; тој е и за нас денес, во Бигорски. Зашто „секој кој ќе се приближи кон твоите мошти со искреност, Му се поклонува на Христа и со радост ја прима наградата на твоите чуда.“ Ние се приближивме, преку постот, преку молитвата, преку коливото, и наградата е тука: радоста на изминатата прва седмица, мирот на совеста, близината на Бога.
А стихот на литијните ги соединува двата столба на оваа седмица, постот и маченичката храброст, во едно: „Чистиот и непорочен пост сега нè доведе да ги празнуваме чудата на маченикот. Преку постот се очистуваме од духовната нечистотија; од знакот и страдањата на маченикот црпиме храброст против страстите.“ Постот чисти, маченикот храбри. Едното без другото е нецелосно. Зашто можеш да постиш без храброст, но тогаш постот е мрачен и тежок. А ако го гледаш примерот на свети Теодор, кој „се радуваше во пламенот,“ тогаш и твоето мало страдање добива смисла и радост.
И додека саботата се претвора во вечер, богослужбата полека го свртува погледот кон утрешниот ден, Неделата на Православието, првата недела на Светата Четириесетница. Стихирите на вечерната говорат за светите икони, за Црквата која „облече телесен лик на Христа, украс што го надминува светот,“ за верните кои „коленичат пред воплотениот лик“ не обожувајќи дрво и бои, туку поклонувајќи Му се на Оној Кој е насликан. А тропарот на Неделата на Православието возгласува: „Се поклонуваме Твојот пречист образ, Добри, и бараме проштавање на нашите гревови, Христе Боже. Зашто доброволно благоизволи да се искачиш на Крстот со плот, за да ги избавиш од ропство на непријателот Своите созданија.“
Образот, иконата , е прозорец кон Оној Кому Му се поклонуваме. И утре, на Неделата на Православието, Бигорскиот храм ќе биде исполнет со радост не само заради победата над иконоборството, туку заради победата на верата воопшто – верата која ги надживеа сите гонители, сите отпадници, сите Јулијани на историјата. А вечерва, со вкусот на коливото на усните и со иконата на свети Теодор пред очите, ние тивко благодариме. За седмицата што помина. За постот што нè очисти. За маченикот што нè зачува. За Мајката Божја чиј Акатист нè придружуваше. За Крстот што нè носеше. И за утрешниот ден, кога со икони в раце и со „Вечна им спомен“ на усните, ќе ја прославиме победата на Православието – нашата вера, нашиот живот, нашата надеж.
